Zekâ Yapay Ama Aşk Doğal: Bilim Kurgu Sinemasında Yapay Zekâ- İnsan Aşkının Temsili

Intelligence Is Artificial But Love Is Natural: Representation Of The Artificial Intelligence- Human Love In Science Fiction Cinema

Özet

Sinemada bir tür olarak “bilim kurgu” çatısı altında teması bakımından toplanabilecekbirçok alt tür bulunmaktadır. Bilim kurgu sineması; dünya dışı varlıklar, yaşadığımızgezegen ile ilgili felaket senaryoları, distopyalar ve zaman yolculukları gibi çeşitlikonular ile seyircinin hayal gücünün sınırlarını zorlarken, günümüz yüksek teknolojileriiçerisinde önemli bir gelişim potansiyeline ve geleceğe sahip yapay zekâlar ile deseyirciyi buluşturmuştur. Geleceğe ilişkin bir vizyon sunan bilim kurgu sineması,yapay zekâ ve insan arasındaki etkileşimin varabileceği boyutlar ile ilgili ipuçlarını dabarındırmaktadır.Yapay zekâlar; ilk günden bugüne farklı biçimlerde bilim kurgu sinemasında kendineyer bulurken genellikle insanda yarattığı korku duygusuna koşut olarak işlenmiş,yapay zekaların kontrol edilemez gelişminin insanlığın sonunu getirme ihtimali isekorkunun ana kaynağı olmuştur. Ancak sinemada yapay zekâlar ile insan sadeceolumsuz durumlar yaşarken temsil edilmemiştir. Yapay zekâ ve insan etkileşiminde“aşk” gibi görece derinlikli ve sınırları çizilemeyen bir duygunun işlenmesi sözkonusu olmuştur. Bu anlamda insana dair olduğu düşünülen aşk duygusunun yapayzekâ ile paylaşılmasının bilimkurgu sinemasındaki yansımaları araştırılmaya değergörülmektedir.Özellikle son yıllarda bilim kurgu sineması içerisinde insanların, yapay zekâlar ileaşk ilişkisi içinde olduğu flm örneklerine sıkça rastlanmaktadır. Çalışmada, yapayzekâ insan etkileşiminde “aşk”ın nasıl ele alındığının farklı boyutları ile betimlenmesihedefenmektedir. Örneklemini 2010 yılı sonrasına ait The Machine (2013), Ex Machina(2014) ve Uncanny (2015) adlı flmlerin oluşturduğu çalışmada; yapay zekâ ve insanarasındaki aşkın sinemada ne şekilde yer aldığı “aşk ve cinsellik”, “teknoloji ve bilim”,“yalnızlık”, “beden”, “öğrenme”, “şiddet”, “gerçek ve yalan”, “gözetim”, “yaratıcı”,“ölüm ve doğum” ortak temaları üzerinden tematik flm analizi ile değerlendirilmekistenmektedir.

Abstract

There are many sub-titles that can be collected under the “science fction” as a genre of cinema. A science fction flm forces the boundaries of the imaginary power of the audience with various topics such as extra-terrestrials, disaster scenarios, dystopias, and time travels, while at the same time it brings together with the audience the artifcial intelligence, which has a signifcant potential of development, and a future in today’s high technology. The science fction cinema which is loaded with the mission of presenting a progressive point of view for the audience also contains hints about the dimensions of the interaction between artifcial intelligence and human beings. While artifcial intelligence has always had a place in the science fction cinema in different ways, it is often associated with fear arisen in the human-beings, and the possibility of their uncontrollable developments bringing the end of the mankind has become the main source of this fear. However, artifcial intelligence in the cinema is not represented as in the way that it is hostile to people. In artifcial intelligence and human interaction, the processing of a deep and boundless feeling such as “love” arouses a desire to analyze. It is worth investigating that the refections of the “love” sentiment, which is thought to be related to human beings, is shared with artifcial intelligence to science fction cinema. Especially in recent years, flm samples in which people are in love with artifcial intelligence are found frequently in science fction cinema. In this study, it is aimed to describe different dimensions of how “love” is handled in artifcial intelligence-human interaction. In this study it is aimed to evaluate how the love between the artifcial intelligence and man takes place in the cinema by making thematic flm analysis of the selected flms of the post-2010 period, which are The Machine (2013), Ex Machina (2014) and Uncanny (2015) with the common themes of “love and sexuality”, “technology and science”, “loneliness”, “body”, “learning”, “violence”, “truth and lies”, “surveillance”, “creative”, and “death and birth”.