BİR BESLENME KAYNAĞI OLARAK ÇEVİRİ: FATMA ALİYE HANIM'IN MERAM TERCÜMESİ ÖRNEĞİ

TRANSLATION AS A REFERENCE SOURCE: THE SAMPLE OF FATMA ALİYE HANIM S TRANSLATION OF MERAM

Özet

: On dokuzuncu yüzyıl, kadın konusunda tüm dünyada değişimin yaşandığıbir döneme tekabül eder. Osmanlı toplumundaki kadınlar da bu değişimdenetkilenirler. Bu süreçte, hukukçu ve devlet adamı Ahmet Cevdet Paşanın kızıFatma Aliye Hanım (1864-1926), kadın konusuna getirdiği yeni bakış açılarıylaOsmanlıdaki değişim rüzgârlarının önemli bir cephesini oluşturur. Türk kadını ileiletişime geçebilmek için işe kültürlerarası etkileşimin bir parçası olan çeviriylebaşlayan Fatma Aliye Hanım, peşi sıra yayımladığı telif romanlarıyla da kadın- kadınlık-kadın sorunları gibi konuları tartışma zemini oluşturmuştur. Bu çalışmada on dokuzuncu yüzyıl sonunda tercümenin yerli edebiyatın üretilme- sinde işlevsel olduğu bilgisinden hareketle ihtiva ettiği konular bakımından FatmaAliye Hanımın Meram (1890) tercümesiyle telif romanları arasındaki paralelliklerortaya konmaya çalışılmış, bir beslenme kaynağı olarak tercüme metnin yazarıntelif eserleri üzerindeki etkisi üstünde durulmuştur. Bununla birlikte çeviri tekniğiaçısından Meramın teknik özelliklerine de değinilmiştir.

Abstract

Nineteenth Century corresponds to a period that had been a chan- ge about women issue all over the world. Women in Ottoman society were also affected by this change. In this process, Fatma Aliye Hanım (1864-1926), who isthe daughter of a legist and a statesman Ahmet Cevdet Pasha, constitutes an im- portant side of change in Ottoman society by bringing new perspectives about thewomen issue. In order to communicate with Turkish women, Fatma Aliye Hanımwho begins to work with translation that is a part of intercultural communication,has constituted a platform, discussing woman-womanhood issues by publishingher copyrighted novels consecutively. In this study, based on the information that translation has a functional effect onproducing local literature at the end of nineteenth sentury, parallelisms amongFatma Aliye Hanım s translation Meram (1890) and her copyrighted novelshave been tried to be presented in terms of including topics; it is emphasized thattranslation text as a reference source has an effect on her copyrighted novels.Moreover, the technical characteristics of Meram are also mentioned in terms oftranslation technique.