KEMAL TAHİR'İN SAĞIRDERE VE KÖRDUMAN İKİLEMESİ ÜZERİNE OLUŞUMSAL-YAPISALCI BİR İNCELEME

A FORMATIVE STRUCTURALIST ANALYSIS ON KEMAL TAHİR S DUPLICATIONS SAĞIRDERE AND KÖRDUMAN

Özet

Edebiyat yapıtını siyasal, toplumsal ve kültürel şartların ürünü olarak görenoluşumsal-yapısalcı yöntem, özellikle de roman incelemesine sosyolojik bir yak- laşım tarzı getirmiştir. Romanları sosyolojik bir belge olarak gören bu yaklaşım,yapıtların anlama ve açıklama olmak üzere iki temel aşamada incelenmesini ön- görmüştür. Bu inceleme yöntemi, siyasal ve sosyal temalara yer veren, bir dönemianlatan tarihsel romanların incelenmesine yönelik farklı bakış açıları ve incelemeölçütleri geliştirmiştir. Bu yöntem, Türk edebiyatında köy konulu romanlarınpopüler olduğu bir devrede Kemal Tahir tarafından kaleme alınan Sağırdere veKörduman adlı romanlara uygulandığında, yazarın ele aldığı konuları çok genişbir bakış açısıyla tarihsel ve toplumsal bir zemin üzerinden işlediği sonucunuortaya çıkarır. Bu romanlarda yazar kişilerden mekâna, temalardan kurguya kadartoplumsal yapı ve ilişkileri bütünüyle yansıtma amacı gütmüştür. Bu yüzden deikilemeyi oluşturan bu romanlar, ele aldığı toplumsal olayları, durum ve sorunlarısosyolojik yönden başarılı bir şekilde yansıtmıştır. Bu yansımanın boyutlarınıgöstermek için bu makalede, bu iki roman oluşumsal-yapısalcı yöntem açısındanincelenmeye çalışılacaktır.

Abstract

Formative-structuralistic method, which see the literary work as theproduct of political, social and cultural conditions, formed a sociologic approach especially for novel review. This approach, which see the novels as a sociologicdocument, stipulates the review of the works in two basic phases which are unders- tanding and explanation. This review method has developed different perspectivesand review standarts for the examination of historical novels which represent aperiod and include political and social themes. When this method is applied toSağırdere and Körduman, which are Kemal Tahir s novels and were written in aperiod when the novels that mention village were popular in Turkish literature, itis concluded that the author handles the themes in a broad sense with a historicaland social base. In this novels, the author aims to reflect the social structures andrelations altogether from characters to places and from themes to construct. Forthis reason, these novels, which form the reduplication, successfully reflect thesocial events, cases and problems sociologically. In order to show the extent ofthis reflection, these two novels will be reviewed from the point of formative- structuralistic method in this article.