PRODUCTIVE CONTRADICTION: THE ARGUMENTS ABOUT AHMET HAMDİ TANPINAR S VISION OF WORLD

VERİMLİ ÇELİŞKİ: AHMET HAMDİ TANPINAR'IN DÜNYA GÖRÜŞÜ HAKKINDA YAŞANAN MÜNAKAŞALAR

Abstract

Judging literary figures based on their ideological stance is a situationencountered frequently. However, the ideas of artists, who have an intellectualidentification that can develop a point of view surrounding the general socialand political structure, may be too broad to not to be pressed into the mold ofa certain ideology. Considering the work of Tanpınar, quite encompassing andenlightening ideas are encountered related to civilization and cultural changes ofTurkey. However, some people, who want to consider him as part of an ideology,also wanted to judge and see him in a certain group by interpreting his work ba- sed on their world perspectives. Ongoing discussions related to Tanpınar s ideashave great contribution to have a better understanding of him. In this study, thedebate between Selahattin Hilav and Hilmi Yavuz about worldview of Tanpınarafter publishing the new edition of Huzur in 1973 has been investigated. It hasbeen thought that the debate investigated will have important contributions tounderstand Tanpınar correctly.

Özet

Edebî şahsiyetlerin ideolojik tavırlarıyla değerlendirilmeleri sıkça karşılaşılanbir durumdur. Oysa sosyal ve siyasî yapının genel manzarasına kuşatıcı bir bakışaçısı geliştirebilen entelektüel kimliğe sahip sanatkârların düşünceleri, belli bir ide- olojinin kalıpları içine sıkıştırılamayacak kadar geniş olabilmektedir. Tanpınarıneserlerine bakıldığında Türkiyenin medeniyet ve kültür değişimine dair oldukçakuşatıcı ve geleceği aydınlatıcı fikirlerle karşılaşılır. Ancak onu belli bir ideolojininiçinde düşünmek isteyen bazı kesimler eserlerini kendi dünya görüşlerine göreyorumlayarak onu mutlaka bir gurubun içinde görmek ve değerlendirmek istemiş- lerdir. Tanpınarın fikirleri ile ilgili yaşanan bazı tartışmaların Tanpınarı doğruanlamaya katkısı ise inkâr edilemez. Bu çalışmada, 1973 yılında Huzurun yenibaskısının ardından Selahattin Hilavla Hilmi Yavuz arasında, Tanpınarın dünyagörüşü üzerine yaşanan tartışma incelenmiştir. İncelenen tartışmanın Tanpınarındoğru anlaşılmasına önemli katkıları olduğu düşünülmektedir.