The History of the Şâzelî Tekke in Istanbul According to Archival Material

Abstract

This paper discusses the history of three sufi lodges in Istanbul belonging to the North-AfricanShadhili sect based on Ottoman archival material. The first lodge was founded in Unkapanı inthe late 18th century, subsequently the second one in Alibeyköy, and the third and last, theErtuğrul lodge was established during the reign of Sultan Abdülhamid II in Beşiktaş. The lodgein Unkapanı founded in the historical peninsula functioned as center of Shadhili sect in Istanbul.The one in Alibeyköy was built outside the city. Finally, the lodge in Beşiktaş, although it wasalso founded far away from the city, it became the most famous among them. Remarkably,all of them are located in the European side of Istanbul. In this study we trace the building,maintenance and restoration phases of these lodges since their foundation.

Özet

Bu çalışmada Osmanlı arşiv belgelerine göre İstanbulda Kuzey Afrika kökenli Şâzelî tarîkatınabağlı olarak tesis edilen üç tekkenin tarihi ele alınmaktadır. İlk tekke, 18. yüzyılın sonlarına doğ- ru Unkapanında, hemen ardından ikincisi, Alibeyköyde; üçüncü ve de sonuncusu olan ErtuğrulTekkesi ise II. Abdülhamîd döneminde Beşiktaşta tesis edilmiştir. Tarihî yarımadada kurulmuşolan Unkapanındaki dergâh İstanbulda Şâzelî Tarîkatının âsitânesi konumundaydı. Eyüp Ali- beyköydeki tekke ise şehir merkezinin dışında inşa edilmişti. Yine şehrin merkezine uzak birbölgede, Beşiktaşta kurulan Ertuğrul Tekkesi ise söz konusu tarîkata ait tekkeler arasında enmeşhur olanıydı. Tekkelerin hepsi de İstanbulun Avrupa yakasında yer almaktadır. Bu makaledeyukarıda adı geçen üç tekkenin, kuruluşundan günümüze değin geçirmiş olduğu inşaat, tamiratve yenileme süreçleri başta olmak üzere arşiv belgelerine dayalı olarak diğer tarihî hususiyetlerihakkında bilgiler verilmeye çalışılmıştır.