A distant History of the International relations discipline in Turkey : International Law (1859-1945)

Türkiye'de Uluslararası ilişkiler disiplininin Uzak tarihi: Hukuk-ı düvel (1859-1945)

Abstract

What urges this article is the curious dearth of research on the history of international relationsdiscipline in Turkey. The article aims to shed light on the factual historical developmentas well as the line of progress that the discipline has taken from 1859 to 1945. The courseson international relations were called international law in the curricula of Ottoman highereducation institutions. International law became the standard course in which professorsactually taught international relations. A study of textbooks on international law, both fromthe Ottoman period and early Republican Turkey, provided ample opportunities to recoverthe conceptual history of the discipline. Meanwhile, it was also possible to demonstrate theinstitutional history and development of the discipline with respect to courses and professors.Last but not the least, some themes, subjects and major changes in the content of the coursesover time have been uncovered.

Özet

Türkiyede Uluslararası İlişkiler disiplininin tarihine ilişkin çalışmaların azlığı nedeniyle kalemealınmış olan bu makalede, disiplinin uzak tarihine ilişkin verileri ortaya çıkarmaya yönelik birçabanın yanı sıra disiplinin gelişim çizgisini anlamaya yönelik bir gayret de söz konusudur.Uluslararası İlişkiler dersleri ders programlarına, on dokuzuncu yüzyılın ortalarından itibarenhukuk-ı milel ve hukuk-ı düvel olarak girmiş ve hukuk-ı düvel adıyla erken Cumhuriyet dönemiyükseköğretimine ulaşmıştır. Sonrasında dersin adı, Devletler Hukuku olarak oturmuş ve 1945eböyle gelinmiştir. Makalede, gerek Osmanlı gerek erken Cumhuriyet döneminde okutulan konuyailişkin ders kitapları temel inceleme malzemesi olarak alınmış ve Uluslararası İlişkiler disiplinininhem kavramsal hem de kurumsal tarihinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Bunlardan başka,Osmanlıdan erken Cumhuriyet dönemine, derslerde işlenen başlıca temalar ve yaklaşımlarındeğişim ve dönüşümü üzerinde de durulmuştur.