TÜRKİYE VE TİCARET ORTAKLARI ARASINDAKİ TİCARETİN S-EĞRİSİ DİNAMİĞİ

Abstract

The S-curve is used to describe the dynamic relation between terms of trade and trade balance. As a resultof previous works the S-curve relation was obtained for some developed and developing countries withinthe framework of their trade with the rest of the world. On the other hand for some countries this relation- ship is weak or there is no relationship. The possibility of aggregation bias problem of the previousworks leads researchers to a make the same analysis at bilateral and industry level. In our work this rela- tionship is investigated for Turkey at aggregate level with the rest of the world, with the developing anddeveloped countries and at the bilateral level with the 20 important trade partners for the 2003Q1-2012Q4period. The results of our analysis for Turkey show that there is a weak S-curve relation with the rest ofthe world and with the developing countries. On the other hand the relation is strong with the developedcountries. At the bilateral level there is a strong S-curve relation in 14 out of 20 cases.

Özet

S-eğrisi ilişkisi, dış ticaret haddi ve dış ticaret dengesi arasındaki dinamik süreci ifade etmekte kullanıl- maktadır. Bazı gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin tüm dünya ile ticareti çerçevesinde yapılan analizlersonucunda bu ilişkinin varlığına rastlanırken; bazı ülkeler açısından bu ilişkinin zayıf, bazı ülkeler içinsehiç olmadığı görülmektedir. Bu çalışmalarda toplulaştırma yanlılığı probleminin olma olasılığı, ülkelerinticaret ortaklarıyla tek tek karşılıklı olarak ve endüstri kolları düzeyinde değerlendirdiği analizlerin ya- pılmasına neden olmuştur. Çalışmada Türkiye açısından S-eğrisi ilişkisi 2003(1)-2012(4) dönemi için tümdünya, gelişmekte olan ülkeler, gelişmiş ülkeler ve Türkiyenin dış ticaretindeki en önemli 20 ülke ilekarşılıklı olarak ele alınmıştır. Analiz sonucunda Türkiye açısından S-eğrisi ilişkisinin tüm dünya ve grupolarak gelişmekte olan ülkeler ile zayıf; grup olarak gelişmekte olan ülkeler ile kuvvetli olduğu tespitedilmiştir. Türkiyenin dış ticaretinde önemli olan 20 ülke ile ikili düzeyde yapılan analizin sonucunda iseS-eğrisi ilişkisinin 14 ülke için kuvvetli olduğu gözlemlenmiştir.