Short-term Results of Patients with Spontaneous Subarachnoid Hemorrhage in Intensive Care Unit: Single-center Experience

Yoğun Bakımda Spontan Subaraknoid Kanamalı Hastaların Kısa Dönem Sonuçları: Tek Merkez Tecrübeleri

Mehtap Pehlivanlar KÜÇÜK, Çağatay Erman ÖZTÜRK, Fatma ÜLGER, Ahmet Oğuzhan KÜÇÜK, Esra TURUNÇ

Abstract

: Few studies have evaluated patients with spontaneous subarachnoid haemorrhage (sSAH) from an intensivist perspective. This study aimed to report the results of patients with sSAH in a high-volume centre monitored by a team experienced in the fields of brain surgery, interventional radiology and intensive care. Materials and Methods: Data of patients with sSAH followed up between January 2014 and July 2018 in the intensive care unit (ICU) were retrieved from ICU patient observation charts, file records and hospital automated information system. Results: This study enrolled 150 patients, of which 61 (40.7%) patients died despite receiving intensive care. Mortality rates between patients with (42.8%) and without (40%) vasospasm were comparable (p=0.917). Vasospasm developed in 37.8% of the 45 patients who underwent endovascular coiling and in 19.2% of those who underwent neurosurgical clipping (p=0.044). The median times that elapsed before endovascular or surgical procedures were 2.5 [interquartile range (IQR): 2-5] days in the surviving group and 2 (IQR: 1-5) days in the deceased group (p=0.164). Blood sodium and blood chloride levels were significantly higher in the deceased group from the third day onward. The median blood sodium level exceeded 142 mEq/L in the deceased group, but was lower than 142 mEq/L on the same day in the surviving group. Conclusion: The results of this study suggest that Glasgow coma scale (GCS) at admission to the ICU is one of the important factors that affect treatment success. GCS is an important independent factor in selecting the timing or type of treatment (surgical clipping/endovascular coiling) and medical treatments such as nimodipine in patients with sSAH requiring intensive care. In addition, the incidence of vasospasm was higher in patients who underwent endovascular coiling. Increased sodium and chloride values during follow-up are the only parameters significantly associated with mortalit

Özet

Spontan subaraknoid kanamalı (sSAK) hastaların yoğun bakımcılar gözüyle değerlendirildiği az sayıda çalışma mevcuttur. Çalışmamızda; mortalitesi ciddi oranda yüksek böyle bir hastalığın beyin cerrahisi, girişimsel radyoloji, yoğun bakım alanında deneyimli bir ekiple takip edildiği bir high volume center’daki takip sonuçlarını paylaşmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Yoğun bakım ünitemizde (YBÜ) Ocak 2014-Temmuz 2018 tarihleri arasındaki yaklaşık 5 yıl boyunca izlenen sSAK hastalarının verileri, YBÜ hasta izlem çizelgeleri, dosya kayıtları ve hastane otomasyon sistemi kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Çalışmaya 150 hasta dahil edildi ve bunların 61’i (%40,7) yoğun bakıma kabul edilmesine rağmen öldü. Vazospazmı olan (%42,8) ve olmayan (%40) hastalar arasındaki ölüm oranları benzerdi (p=0,917). Endovasküler koil uygulanan 45 hastanın %37,8’inde ve beyin cerrahisi klipsleme işlemi yapılan hastaların %19,2’sinde vazospazm gelişti (p=0,044). Endovasküler veya cerrahi prosedürlerden önce geçen medyan süre, hayatta kalan grupta 2,5 [çeyrekler arası aralık (IQR): 2-5] gün ve kaybedilen 2 (IQR: 1-5) gündü (p=0,164). Üçüncü günden itibaren kaybedilen grupta kan sodyum ve kan klorür seviyeleri anlamlı ölçüde yüksekti. Medyan kan sodyum düzeyi kaybedilen grupta 142 mEq/L’yi aştı, ancak hayatta kalan grupta aynı gün 142 mEq/L’den düşüktü. Sonuç: Bu çalışma ile YBÜ’ye kabulde Glasgow koma skalasının (GKS) tedavi başarısını etkileyen önemli etkilerden biri olduğunu söyleyebiliriz. GKS, yoğun bakım gerektiren sSAK hastalarının tedavisinde zamanlama veya tedavi türü (cerrahi/endovasküler klips) ve nimodipin gibi tıbbi tedavilere ek olarak önemli bir bağımsız faktörüdür. Takipteki sodyum ve klor değerlerinin artışı ise mortalite üzerinde anlamlı bulunan tek parametrelerdir.