Patoloji tetkiklerinde faaliyet tabanlı maliyet hesaplaması ve güncel fiyatlandırma sistemi ile karşılaştırılması

Activity-based costing for pathology examinations and comparison with the current pricing system in Turkey

Abstract

Objective: To demonstrate the real cost data of the pathology examinations by using the activity-based costing method and to contribute to the financial planning of the departments, health managers and also the social security institution. Material and Method: Forty-four examinations selected from the Healthcare Implementation Notification system list and performed at the Ankara University Faculty of Medicine Pathology Department during September 2010 were studied. The analysis and the real cost calculations were done according to the duration of the procedures. Calculated costs were compared with the Healthcare Implementation Notification system and Medicare price lists. Results: The costs of the pathology tests listed within the same pricing levels in the Healthcare Implementation Notification system list showed great differences. The minimum and maximum costs in level 1, 2, 3, and 4 were 15,98-80,15 TL, 15,95-258,59 TL, 42,38- 236,87 TL, and 124,42-406,76 TL, respectively. Medicare price levels were more consistent with the real costs of the examinations compared to the Healthcare Implementation Notification system price list. Conclusion: The prices of the pathology examination listed at different levels in the Healthcare Implementation Notification system lists do not cover the real costs of the work done. The principal parameters of Activity-Based Costing system are more suitable for making the most realistic cost categorization. Although the prices could differ between countries, the Medicare system categories are more realistic than the Healthcare Implementation Notification system. The Healthcare Implementation Notification system list needs to be revised in order to reflect the real costs of the pathology examinations.

Özet

Amaç: Faaliyet Tabanlı Maliyet sistemi kullanılarak patoloji tetkiklerinde doğru maliyet verilerini ortaya koymak, sağlık yöneticilerine, geri ödeme kurumuna finansal planlama, kalite geliştirmede katkı sağlamak ve maliyetlerin kontrol edilebilmesi için araç sunmak. Gereç ve Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı Patoloji laboratuvarında 2010 yılı ekim ayında yapılan histopatolojik incelemeler içinden Sağlık Uygulama Tebliğinde belirlenmiş dört düzeyde farklılıklar bulunduran, model olabilecek 44 inceleme seçilmiştir. Bunların laboratuvar basamakları üzerinden süreleri esas alınarak gerçek maliyetleri hesaplanmıştır. Maliyetler Sağlık Uygulama Tebliği ve Medicare fiyatlandırma sistemleri ile karşılaştırılmıştır. Bulgular: Histopatolojik tetkiklerin Sağlık Uygulama Tebliği listesinde aynı düzeyde olanların çoğunda birim maliyetleri birbirinden farklıdır. 1. düzeyde en düşük 15,98 TL maliyetle kolesistektomi, en yüksek 80,15 TL maliyetle ile prostat iğne biyopsisi bulunmuştur. 2. düzeyde en düşük 15,95 TL maliyetle apendektomi, en yüksek 258,59 TL maliyetle ampütasyon bulunmuştur. 3. düzeyde en düşük 42,38 TL maliyetle TUR, en yüksek 236,87 TL maliyetle basit mastektomi bulunmuştur. 4. düzey içinde yer alan en düşük maliyetli inceleme 124,42 TL ile dil/tonsil tümör içeren rezeksiyon, en yüksek 406,76 TL maliyetle larinks, parsiyel/total ve boyun lenf nodları olduğu bulunmuştur. Sonuç: Sağlık Uygulama Tebliğinde düzeylere göre belirlenen patoloji tetkik fiyatları bu incelemelerin gerçek maliyetlerini yansıtmamaktadır. Faaliyete dayalı maliyet sistemi ile hesaplanan maliyetler sağlık kurumunun hizmet türü ve hizmet basamağına göre değişiklikler gösterebilir. Ancak yöntemin temel parametreleri patoloji tetkiklerinin daha doğru düzeylendirilmesi gerektiğini göstermiştir. Medicare sisteminin benzer amaçlı ülkemizde uygulanan Sağlık Uygulama Tebliği sisteminden çok daha gerçekçi ve fiili maliyeti yansıtan bir ücretlendirme sistemi olduğu anlaşılmaktadır. Fiyatlar ülkelere göre farklılık gösterse de Sağlık Uygulama Tebliği listesindeki tetkiklerin düzeylerinin maliyeti yansıtacak şekilde yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir.