The importance of cerebrospinal fluid cytology in leptomeningeal carcinomatosis presenting with intracranial hypertension

Kafa içi basınç artışı sendromu ile ortaya çıkan leptomeningeal karsinomatoziste BOS sitolojisinin önemi

Deniz YERDELEN, Semih GİRAY, Başak KARAKURUM, Zülfikar ARLİER, Sibel KARACA, Göksel MELİHA, Tan Mehmet KARATAŞ

Abstract

Scientific Background: Leptomeningeal carcinomatosis (LMC) is one of the complications of systemic cancers with the most poor prognosis. Tumor cells in LMC disturb CSF circulation either by spreading into subaracnoid space or directly infiltrating meninx and occasionaly causes intracranial hypertension (IH). Hydrocephalus can be established by neuroimaging methods in the most of patients with IH due to LMC. Meningeal contrast enhancements are also present in some patients. CSF cytology must be examined in patients with IH because of not to missing diagnosis of LMC. Material and method: Three patients presented with IH without findings of hydrocephalus in neuroimaging were diagnosed as LMC by CSF cytoiogic examination. IH and LMC were initial manifestations of breast carcinoma in the first patient. Our second patient was admitted with epileptic seizures and IH two years after the primary diagnosis of breast cancer. However, the fourth cytoiogic examination of CSF showed LMC by showing malignant cells. The last patient presented with IH was diagnosed as gastric carcinoma one and a half month ago and LMC was diagnosed by both CSF cytology and cranial magnetic resonance imaging studies. Conclusions: LMC should be suspected in IH patients even in the absence of hydrocephaly and/or meningeal contrast enhancement in neuroimaging and CSF cytology must examined even if there is no history of cancer.

Özet

Bilimsel zemin: Leptomeningeal karsinomatozis (LMK) sistemik kanserlerin prognozu en kötü komplikasyonlarından biridir. LMK'te tümör hücreleri subaraknoid mesafeye yayılarak ya da beyin zarlarını doğrudan infiltre ederek BOS dolaşımını bozar ve KİBAS'a yol açabilir. KİBAS'lı olguların çoğunluğunda radyolojik olarak hidrosefali ve meningeal kontrastlanma görülmektedir. Nadiren de olsa hidrosefali ve meningeal kontrastlanmanın görülmediği olgular mevcuttur. Bu nedenle KİBAS'lı olgularda LMK tanısının atlanmaması için, BOS sitolojisi mutlaka incelenmelidir. Gereç ve yöntem: KİBAS ile başvuran ve radyolojik görüntülemelerinde hidrosefali saptanmayan 3 olguya beyin omurilik sıvısı (BOS) sitolojik incelemesi ile LMK tanısı konulmuştur. Birinci olguda KİBAS ve LMK meme kanserinin ilk bulgusu olarak ortaya çıkmıştır. İkinci olgumuz, primer meme karsinomu tanısından 2 yıl sonra KİBAS ve eşlik eden epileptik nöbetlerle başvurmuş, ancak dördüncü BOS incelemesinde malign hücreler gösterilerek LMK tanınmıştır. Bir buçuk ay önce mide karsinomu tanısı almış olan son olgu KİBAS ile başvurmuş, kranyal manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ve BOS sitolojisi ile LMK belirlenmiştir. İzlenimler: Nöroradyolojik görüntülemelerde hidrosefali ve/veya meningeal kontrast tutulumu olmayan KİBAS'lı olgularda; bilinen kanser öyküsü olmasa da LMK tanısı öngörülerek BOS sitolojisi dikkatli bir şekilde irdelenmelidir.