An explanation about the similarities of some Anatolian and Sarajevo folk songs

Abstract

The folk songs that Fuad Köprülü defined as “songswhich performed with a composition off to Turkish (1976: 246)” rankfirst in terms of popularity in the oral cultural elements.It certainly contains the mark of a person when the folk song andits melody were first heared. After first creator, Turkish Folk Songs beginto spread from tongue to tongue and from string to string. In this process,some changes occurred especially in its lyrics and melody.We can say that the Phenomena such as âşık (wander in minstrel)tradition as the leading one, soldiery, trade, neighborliness, being abroadand migration were effective in the transportation of the Turkish Folksongs from where they were born and spread to other lands. In additionto other reasons we can say that conquests and together with the con- quests the settling policy, following these conquests which was put intouse systematically by the ottomans have an important effect on spreadingthe Turkish folk songs in Balkans and especially Sarajevo.In our paper, the comparison of Turkish folk song which tookplace in Hamdi Hasan’s book named “Saray-Bosna KütüphanelerindekiTürkçe Yazmalarda Türküler”, and The Turkish folk songs in TRT Turk- ish Folk Songs Repertoire has been done and what kind of a change oc- curred in the bodies of the Turkish Folk Songs especially in their lyricstried to find out.

Özet

Fuad Köprülü’nün, “Türklere mahsus bir besteyle söylenenhalk şarkıları (1976: 246)”, olarak tanımladığı türküler, sözlü kültür ürün leri içerisinde yaygınlık derecesi bakımından birinci sırada yer alırlar.Halk türküsü ve ona koşulan ezgi, ilk ortaya çıktığında mutlaka birferdin damgasını taşır. Türkü, bu ilk yakıcıdan sonra, dilden dile, teldentele aktarılarak yayılmaya başlar. Bu yayılma aşamasında, türkünün hemgüftesinde hem de ezgisinde (beste) irili ufaklı değişmeler meydana gele bilir.Türkülerin yayılmasında, askerlik, gurbete çıkma, göç, hapishane- ye düşme, ticari ilişkiler ve âşıklık geleneği gibi birçok etken sıralanabilir.Saraybosna’daki yazmalarda tespit edilen türkülerin oraya taşınmalarındayukarıda sayılanların yanında fetihlerin de önemli bir etken olduğu söyle nebilir.Fetihlere bağlı olarak Balkanlara ve hususen Saraybosna’ya göçettirilen Evlad-ı Fatihan’ın yerleştikleri bölgeleri yurt tutup benimsemele ri ve belli bir zaman diliminde de boşaltmak zorunda kalmalarının ıstırabıbirçok türküde yankısını bulmuştur.Çalışmamızda, Hamdi Hasan’ın “Saray-Bosna Kütüphanelerinde ki Türkçe Yazmalarda Türküler”, adlı kitabında yer alan türkülerin, Tür kiye’de bilinen/söylenen türkülerle olan benzerliği üzerinde durulmuş;tespit edilen metinler üzerindeki değişim -ağırlıklı olarak TRT Türk HalkMüziği Repertuarı dikkate alınarak- gösterilmeye çalışılmıştır.