High Heels: An Analysis Based on Nussbaum’s Capabilities Approach

YÜKSEK ÖKÇELER: NUSSBAUM’UN YAPABİLİRLİKLER YAKLAŞIMI ÇERÇEVESİNDE BİR İNCELEME

Abstract

Ever since human beings existed, they have been and are constantly trying to make sense of and analyze themselves, the envi- ronment in which they live, the other, the non-human beings, the world. This effort has appeared in different ways—in religious beliefs, art, phi- losophy, and science. Therefore, it is seen that each of them is some- times in a relationship that cannot be fully discerned, and sometimes they differ from each other in terms of some features. In this study, based on the close relationship between literature and philosophy, Omer Seyfettin's story “High Heels” will be interpreted within the framework of the capabilities approach of Martha C. Nussbaum, one of the contemporary philosophers. First of all, the aims, intentions and emphasis of Nussbaum’s capability approach will be pointed out. Then the situation of Mrs. Hatice, the main character of “High Heels”, will be examined within the framework of this approach. Since the focus is on a female character, the inequalities and injustices experienced by women will be discussed in terms of personal development, and the importance of human equality, value, respect and the relationship be- tween them will be explained. It is stated that the problems addressed by a story written a century ago continue to exist today, and with Nuss- baum's approach, a new perspective on these problems is tried to be provided and solutions are tried to be presented.

Özet

İnsan var olduğundan beri sürekli bir şekilde kendini, yaşadığı çev- reyi, bir diğerini, insan olmayan canlıları, dünyayı, yaşamı anlamlan- dırma ve çözümleme çabasında olmuştur ve olmaktadır da. Bu çaba farklı şekillerde- dinî inançlarda, sanatta, felsefede ve bilimde- açığa çıkmaktadır. Dolayısıyla her birinin bazen tam anlamıyla ayırdına va- rılamayan bir ilişkide oldukları, bazen de birbirlerinden birtakım özel- likleri itibarıyla farklılaştıkları görülmektedir. Bu çalışmada ise edebiyat ve felsefe arasındaki yakın ilişkiden hareketle Ömer Seyfet- tin’in “Yüksek Ökçeler” adlı hikâyesi çağdaş filozoflardan biri olan Martha C. Nussbaum’un Yapabilirlikler Yaklaşımı çerçevesinde yo- rumlanmaya çalışılacaktır. Öncelikle Nussbaum’un yapabilirlikler yak- laşımının amaçları, yönelimleri, vurguladıkları belirtilecektir. Daha sonra “Yüksek Ökçeler”in ana karakteri Hatice Hanım’ın durumu söz konusu yaklaşım çerçevesinde incelenecektir. Odağın bir kadın karak- ter olması hasebiyle de kadınların yaşadığı eşitsizlikler, adaletsizlikler insani gelişme açısından ele alınarak insani eşitlik, değer, saygı ve ara- larındaki ilişkinin önemi açıklanacaktır. Yüzyıl önce yazılan bir hikâyenin ele aldığı problemlerin günümüzde de varlığını sürdürdüğü, Nussbaum’un yaklaşımıyla bu sorunlar üzerine yeni bir bakışın sağlan- maya, çözümlerin sunulmaya çalışıldığı ifade edilmektedir.