Ya Bilgi Üzerine İktisadileş ya da Entelektüalite Üzerine Sermayeleş: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde Ekonomik Büyüme için Eğitime Yönelik Bir Araştırma

Either Economize on Knowledge or Capitalize on Intellectuality: Educational Challenges for Economic Growth in the Turkish Republic of Northern Cyprus

Abstract

Intellectual capital appears as the most important component of knowledge economy. It is very well known in the knowledge management literature that knowledge has become an engine of social, economic and cultural development in today's world. Thus, education is a vital factor for the accumulation of intellectual capital to reach economic growth. There are thirteen universities in the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC), and higher education is a major sector. Income generated from the education sector as well as the accelerating number of universities are two important factors which TRNC government should pay attention to in regards to education and knowledge creation activities. The study aims to emphasize the importance of knowledge economy and to create both public and government awareness particularly for TRNC and for other small economies as well. The Engle-Granger Causality test in VAR model was used to analyse the causal relationship between education and economic growth in TRNC and the results indicate a positive impact of knowledge economy variables on the economy's productivity level. Literacy rate, general and technical high school enrolment rate and higher education enrolment rate is used as knowledge economy variables. Furthermore, the extended Cobb-Douglas production function is applied for the 1977-2010 period and emphasizes the increasing returns to scale in the production process within a given period in TRNC. Overall results show that the TRNC economy has a potential to become a knowledge economy.

Özet

Entelektüel sermaye, bilgi ekonomisinin en önemli unsurlarından birisidir. Bilgi yönetimi literatüründe entelektüel sermaye ekonomik ve kültürel kalkınma açısından önemli faktörlerden biri olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle, entelektüel sermaye birikimini oluşturan eğitim, ekonomik büyümenin vazgeçilmez bir değişkenidir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)'nde eğitim, adada on üç üniversite olması sebebi ile ekonomik büyüme için önem teşkil etmekte, hükümetler tarafından öncü sektör olarak adlandırılmaktadır. Bu çalışma KKTC'nde bilgi ekonomisinin önemini vurgulayarak vatandaşların ve devletin bu konudaki farkındalığını artırmayı amaçlamaktadır. Söz konusu farkındalığın oluşabilmesi için, öncelikle bilgi ekonomisi değişkenlerinin ekonomik büyümeye olan etkisi ölçülmüş, Engle-Granger nedensellik testi kullanılarak bilgi ekonomisi değişkenlerinin büyümeye neden olup olmadığı araştırılmıştır. Bu bağlamda okuryazarlık oranı, genel ve teknik liselere katılım oranı ve yükseköğretime katılım oranı bilgi ekonomisi değişkenleri olarak kullanılmıştır. Geliştirilmiş Cobb-Douglas üretim fonksiyonuyla geleneksel üretim faktörlerinin yanı sıra, entelektüel sermayenin üretim sürecindeki etkisi 1977-2010 yılları için ölçülmüş ve üretimde artan verimin ekonomik büyümeye olan etkisi vurgulanmıştır. Makalede KKTC ekonomisinin bilgi ekonomisi karakterini taşıyıp taşımadığı, kurulan model ve yapılan testler aracılığıyla denetlenmiş ve KKTC ekonomisinin bilgi ekonomisi olma yolunda potansiyeli olduğu sonucuna varılmıştır.