“Ibn Kemal’s Selım I Elegy And Tahır Olgun’s Commentary”

Abstract

Throughout history, death has been one of the most important issues for humanity. Each culture expressed death in accordance with its own belief system, and performed a series of ceremonies after one’s death. In Turkish people After the death of someone religious ceremonies were made and poems were told in both the pre-Islamic and post-Islamic period. In these poems, generally the pain felt, the effects felt against the death and the superior qualities of the deceased were expressed. Selim I, who became famous under the name of Yavuz thanks to his hard character, courage and bold personality, has left deep traces in both state and art life during his eight years of sultanate. Due to this effect, the separate history texts describing his period named as Selimnâmes were written. Selim I, who likes to chat with scholars, poets is also a poet and he has Persian Divan and Turkish poems. The only known mersiye (elegy) on the occasion of the death of such an effective sultan was written by Kemâlpaşazâde, who had always been with him and had risen up to the Shayk al-islam office. In this article, information is given about the İbn Kemal’s elegy and its the form and content is treated. The subjects which are written in the style of Terci’- bend verse are explained. Then Tahir Olgun's commentary method is examined. The commentator’s style of approaching the poem, his preferences, his criticisms toward the poet and text are analyzed. Finally, the text of the commenatary is given.

Özet

Tarih boyunca ölüm, insanlık için en önemli konulardan biri olmuştur. Her kültürkendi inanç sistemine uygun olarak ölümü ifade etmiş, ölen insanın ardından birtakımtörenler yapmıştır. Türklerde de hem İslam öncesi hem de İslam sonrası dönemde ölenkişinin ardından dînî törenler yapılmış, şiirler söylenmiştir. Bu şiirlerde genellikle duyulanacı, ölüm karşısında hissedilen etki ve ölen kişinin üstün vasıfları dile getirilmiştir.Sert karakteri, cesareti ve gözü pek kişiliği sayesinde “Yavuz” nâmıyla ünlenenSultan Selim, sekiz senelik padişahlığı döneminde, hem devlet hem de sanat hayatındaderin izler bırakmıştır. Bu etkisi sebebiyle onun dönemini anlatan tarihler müstakilbir şekilde kaleme alınarak “Selimnâme” diye adlandırılmıştır. Âlimlerle, şairlerlesohbet etmeyi seven ve kendisi de şair olan Sultan Selim’in Farsça Divanı veTürkçe şiirleri bulunmaktadır.Böylesine etkili bir padişahın vefatı münasebetiyle bilinen tek mersiye, daimaonunla beraber olan ve şeyhülislamlık makamına kadar yükselmiş Kemâlpaşazâdetarafından yazılmıştır. Bu makalede mersiye hakkında bilgi verilmiş, İbn Kemâl’inmersiyesinin şekil ve muhteva özellikleri üzerinde durulmuştur. Terci‘-bend nazımşekliyle yazılan mersiyede işlenen konular anlatılmıştır. Ardından Tahir Olgun’unşerh metodu incelenmiştir. Şârihin metni ele alış şekli, tercihleri, şaire ve metne yönelttiğieleştiriler tetkik edilmiştir. Son olarak da şerh metni verilmiştir.