Plasma lipoproteins and apolipoproteins in Turkish adults: Overall levels, associations with other risk parameters and HDL's role as a marker of coronary risk in women

Özet

TEKHARF çalışmasının orijinal kohortundan 1997/98 taramalarında izlenen 1838 erişkin ve aynı yıllarda çalışmaya yeni alınan kohort olarak 735 kişi olmak üzere, erişkin halkımızı temsil eden toplam 2573 kişilik bir örneklemde plazmada yüksek dansiteli (HDL-K), düşük dansiteli lipoprotein kolesterol (LDL-K), apolipoprotein AI (apoAI) ve apo B konsantrasyonları tayin edildi. Yirmiyedi yaş ve üzerindeki (ortalama 48 ± 12 yaş) kohortun %96'sında HDL-K Reflotron cihazı ile, üçte ikisinde LDL-K Friedewald formülüyle hesaplandı, üçte birinde apoAI ve apoB değerleri (Behring) immunodifüzyon levhaları kullanılarak belirlendi. Total ve HDL-K ölçümlerinin validasyonu bir referans laboratuvarında yapıldı. Elde edilen bulgular cinsiyet ve yaş grubu katmanlaması yapılarak değerlendirildi. Popülasyon örnekleminde genel ortalama değerler HDL-K için erkeklerde 37 ± 12, kadınlarda 45 ± 13 mg/dl, LDL-K için sırasiyle 113 ± 30 ve 121 ± 34 mg/dl bulundu. HDL-K değerleri Türk Kalp Çalışmasında bulunan değerlerden erkekte 1 mg/dl, kadında 3 mg/dl daha yüksek çıktıysa da, Amerikan popülasyonundan iki cinsiyette de ortalama %20 oranında daha düşüktü. HDL-K değerleri kadınlarda plazma trigliserid, beden kitle indeksi ve bel çevresi ile anlamlı birer ters korelasyon sergiledi; ayrıca mültivariye analizde KKH'nın bağımsız bir belirleyicisi idi (p< 0.04). En düşük HDL-K'lü beştebirde (