Soru 56- Statinler kognitif fonksiyon bozukluğuna yol açıyor mu?

Abstract

iddiaların temeli ise 2 gözleme dayanır: Bunlardan ilki, hem hayvanlarda hem de Alzheimer'lilerde ya- pılan deneysel çalışmalarda, statinlerin Alzheimer hastalığı'nın patolojisinde önemli rol oynayan, hat- ta hastalığa neden olduğu ileri sürülen beta amiloid toksik proteini azalttığı, enflamasyonu önlediği, sinir hücreleri arasındaki bağlantıları koruduğudur. İlk ça- lışmalardaki olumlu sonuçlara rağmen sonraki çalış- malarda statinlerin demans veya zihinsel yıkımı önle- mediği görülmüştür. İkinci gözlem ise: Alzheimer'li hastaların beyin otopsilerinde, hastalığın temel pato- fizyolojisi olan senil plaklar ve nörofibriler yumaklar yanında aterosklerotik değişikliklerin de sıklıkla tab- loya eşlik ettiği gerçeğidir. Ateroskleroz Alzheimer'e eşlik etmesi yanında tabloyu alevlendiren bir patoloji olarak karşımıza çıkmaktadır. Öte yandan bütün de- mansların ortalama %75-80'ini Alzheimer hastalığı oluştururken, tıkayıcı damar hastalıklar nedenli vas- küler demans ikinci sıraya yerleşir. Her iki hastalığın bir arada bulunması ise en sık demans tablosunu oluş- turur, bu durum "mikst demans" olarak adlandırılır. Yoğun araştırmalara rağmen Alzheimer hastalığında beta amiloidin aşırı yapımındaki yüksek kolesterolün nedensel rolü halen ispatlanamamıştır. Kolesterolün Alzheimer patolojisinde direkt bir rolü olmadığı görü- şü giderek güçlenmektedir. Öte yandan kolesterolün ateroskleroz ve bunun sonucu serebrovasküler olaylar için bağımsız bir risk faktörü olduğu tartışmasız bir gerçektir. Bu nedenle statinlerin Alzheimer hastalı- ğında ileri sürülen koruyucu etkisi muhtemelen ilacın Alzheimer patolojisine direkt etkisinden çok, nörop- rotektif ve antiaterosklerotik etkilerine bağlıdır. Öte yandan statinlerin Alzheimer ve diğer demanslara ne- den olmadığını kanıtlar açıkça göstermektedir. Çünkü Alzheimer geri döndürülemeyen progresif bir hasta- lıktır. Halbuki statin kullananımına bağlı yukarıda sö- zünü ettiğimiz yan etkiler ilacın kesilmesiyle süratle düzelmektedir