A special risk group for parasitic diseases: Workers using waste water in agriculture in Diyarbakır-Hevsel fields

Paraziter hastalıklar için özel bir risk grubu: Kentsel atık suları tarımda kullanan Diyarbakır-Hevsel bahçelerinde çalışanlar

Abstract

Irrigation with wastewater is an important public health problem. In various countries wastewater irrigation is an alternative practice in agriculture. In the Hevsel fields of Diyarbakır province, untreated wastewater irrigation is also practiced by the residents. Those field workers are at high risk of contracting parasitic diseases. In this study we determined the frequency of intestinal parasitism in field workers. Fecal specimens of 179 field workers and 181 control subjects living in the same region but not working in the field were investigated. The frequency of intestinal parasitism was higher (62%) in workers as compared to the control subjects (32%). The parasite detected most frequently was A. lumbricoides. Multi-parasitism was also higher in the workers (20% versus 9%). Although they are at high risk of contracting intestinal parasites, they do not know how to prevent infection. Irrigation with untreated wastewater should be forbidden or wastewater treatment measures should be instituted. Besides these measures, an educational program concerned with the prevention of parasitic diseases should be undertaken urgently.

Özet

Tarımda atık suların arıtılmadan kullanılması önemli toplum sağlığı sorunlarından biridir. Evsel atıkların sulamada alternatif bir yöntem olarak kullanıldığı bir çok örnek bulunmaktadır. Bu örneklerde ideal olanı atık suların arıtılmasıdır. Diyarbakır Hevsel bahçelerinde de bireyler bahçelerini sulamak için atık suları kullanmaktadırlar ve bu nedenle önemli bir sağlık riski altındadırlar. Bu çalışmada atık suların arıtılmadan tarımda kullanılmasının önemini ve sağlık boyutunu ortaya koymak amacıyla Diyarbakır Hevsel-bahçelerinde çalışan bireylerde bağırsak paraziti sıklığı incelenmiştir. Çalışmada atık sulara maruz kalan 179 kişi ile bu bireylerin komşularından fakat Hevsel bahçelerinde çalışmayan 181 kişinin dışkı örnekleri incelenmiştir. En az bir bağırsak paraziti görülme sıklığı, çalışanlarda %62 olmasına karşın kontrol grubunda %32 bulunmuştur. Çalışanlarda en sık saptanan bağırsak paraziti A. lumbricoides kontrol grubuna göre yine daha fazladır. Çalışanların %20'sinde kontrol grubunun ise %9'unda birden fazla sayıda bağırsak paraziti saptanmıştır. Çalışan gruptaki bireylerin bağırsak parazitleri bakımından önemli bir risk altında olmalarına karşın korunmaya yönelik davranışları bulunmamaktadır. Bu gruba acilen eğitim hizmetleri götürülmeli, atık suların arıtılması için yatırımlar yapılmalı ve bu süre zarfında atık sularla sulamanın engellenmesi gerekmektedir.