Türkiye'de, Şanlıurfa'da Bağırsak Parazitleriyle Çocukların Büyüme ve Psikomotor Gelişim Gerilikleri Arasındaki İlişki ve Risk Faktörleri

Risk Factors and Relationship Between Intestinal Parasites and the Growth Retardation and Psychomotor Development Delays of Children in Şanlıurfa, Turkey

Gulcan GURSES, Fadile Yildiz ZEYREK, Nebiye Yentur DONİ, Zeynep SİMSEK, İbrahim SAHİN

Abstract

Objective: The objective of this study was to determine the risk factors for and relationship among parasitic infections, growth retardation, and psychomotor developmental delays in children aged 6 years and below. Methods: This case-control study was performed in Şanlıurfa in southeastern Turkey between October and December 2007. Data were collected using a structured questionnaire, anthropometry, Ankara Development Screening Inventory, and laboratory analysis of stool specimens. Results: The most common parasite was Giardia intestinalis (42.53%) followed by Enterobius vermicularis (27.58%), Ascaris lumbricoides (18.39%), Hymenolepis nana (5.75%), Trichuris trichiura (3.45%), Escherichia coli (1.15%), and Blastocystis spp. (1.15%). Fifty-eight percent of all children were infected with intestinal parasites; 55.2% had only one parasite, whereas 44.8% had multiple parasites. The children infected with G. intestinalis and other intestinal parasites had significantly higher levels of growth retardation and psychomotor development delay than non-infected children. Children with parasitic infections had growth delay up to 2.9 times, general development delay up to 1.9 times, language-cognitive development delay up to 2.2 times, and fine motor development delay up to 2.9 times higher than children without any parasitic infections. However, no significant relationship among intestinal parasites, gross motor development, social-self skills, and development delay was identified.The education level of parents, poor economic situation, number of households, not washing hands, playing with soil, family history of parasitic infection were the significant risk factors for intestinal parasites.Conclusion: Our study indicates that the presence of either malnutrition or intestinal parasites may put a child in a high-risk group for developmental delays and growth retardation. Therefore, public health interventions can embrace nationwide deworming in children

Özet

Amaç: 6 yaş ve altındaki çocuklarda, bağırsak parazitleriyle büyüme-psikomotor gelişim gerilikleri arasındaki ilişkinin ve risk faktörlerinin belirlenmesi hedeflenmiştir.Yöntemler: Vaka-kontrol tipindeki araştırma, Türkiye'de, Şanlıurfa'da, Kasım-Aralık 2007'de yapılmıştır. Sosyodemografik özellikler anket, psiko-motor gelişimler Ankara Gelişim Tarama Envanteri, fiziksel gelişimler, yaşa göre boy, yaşa göre ağırlık ve boya göre ağırlık antropometrik göstergeler, dışkı örnekleri laboratuar analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir.Bulgular: Çalışmada, en sık rastlanan G. intestinalis'i (%42,53) sırasıyla E. vermicularis (%27,58), A. lumbricoides (%18,39), H. nana (%5,75), T. trichiura (%3,45), B. hominis (%1,15), E. coli (%1,15) izlemiştir. Çocukların %58'inde bağırsak paraziti saptanmıştır. Bunların %55,2'sinde bir parazit, %44,8'inde çoklu parazit saptanmıştır. G. intestinalis'le birlikte başka bağırsak parazitlerinin saptandığı çocuklarda daha fazla büyüme-gelişme geriliği görülmüştür. Bağırsak parazitlerinin fiziksel büyüme geriliğini 2,9 genel gelişim geriliğini 1,9 dil-bilişsel gelişim geriliğini 2,2 ince motor gelişim geriliğini 2,9 kat artırdığı saptanmıştır. Bağırsak parazitleri ile kaba motor-sosyal beceri gelişim geriliği arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Parazit pozitifliği ile toprakla oynama, anne-baba öğrenimi, ekonomik durum, ailedeki birey sayısı, yanlış el yıkama, ailedeki parazitoz hikayesi arasında anlamlı ilişki saptanırken, ortak çamaşır, yatak kullanma, baba mesleği arasında ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Bu çalışma, bağırsak parazitleri ve malnütrisyonun büyüme-gelişme geriliği için büyük risk faktörü ve çocukların da yüksek risk grubunda olduğunu vurgulamıştır. Bu nedenle, ülke düzeyinde parazit tedavisinin yapılması, malnütrisyonun önlenmesi için halk sağlığı çalışmaları yapılmalıdır.