Bursa (Türkiye)’nın konvansiyonel ve zirai kimyasal kullanılmayan ılıman iklim meyve bahçelerindeki akarların çeşitliliği ve zenginliği

The diversity and abundance of mites in agrochemical-free and conventional deciduous fruit orchards of Bursa, Turkey

Abstract

A survey was conducted in Bursa, during 2003-2004 to evaluate the impact of conventional growing on the mite diversity and abundance in 6 deciduous fruit trees, apple, pear, peach, plum, quince and cherry. In this aim, the differences between conventional and agrochemical-free sites were observed. Additionally, an evaluation was performed in terms of mite species diversity and abundance among deciduous fruit tree species in this study. As a result of this study, pear, cherry, quince and peach were less preferred than apple and plum, respectively, for mite colonization and diversity. Among a total of 36 species, in conventional sites, Panonychus ulmi (Koch) (Acari: Tetranychidae), Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) and Typhlodromus athiasae P. & S. (Acari: Phytoseiidae) and, in agrochemical-free sites, Amblyseius potentillae (Garman) (Acari: Phytoseiidae), Bryobia rubrioculus (Scheuten) (Acari: Tetranychidae), Amphitetranychus viennensis (Z.) (Acari: Tetranychidae) and Tydeus californicus (Banks) (Acari: Tydeidae) were predominant species and formed more than 66% of the mite specimens collected during two-years. The mite abundance did not significantly differ between conventional and agrochemical-free sites, despite the less species diversity in conventional sites. This suggests that the predatory and neutral fauna may be more affected by agrochemicals than spider mites, such as P. ulmi, T. urticae, and a phytoseiid mite, T. athiasae. On the other hand, this study demonstrated that the mite diversity in conventional sites was decreased by agricultural practices as the high number of unique species was found. Furthermore, based on Sorenson similarity index, the analysis of species similarity brought up that the species composition was quite changed by human activity in conventional sites.

Özet

Bursa’da elma, armut, şeftali, erik, ayva ve kiraz olmak üzere 6 ılıman iklim meyve ağacındaki akar çeşitliliği ve bolluğuna konvansiyonel yetiştiriciliğin etkisini değerlendirmek için 2003 ve 2004 yılları boyunca bir sürvey çalışması yürütülmüştür. Bu amaçla, konvansiyonel yetiştiricilik yapılan alanlar ve zirai kimyasallar kullanılmayan yani kendi halindeki alanlar arasındaki farklılıklar saptanmıştır. Ayrıca bu çalışmada ılıman iklim meyve ağacı türleri arasındaki akar tür çeşitliliği ve bolluğu açısından bir değerlendirme yapılmıştır. Sonuç olarak, armut, kiraz, ayva ve şeftali akar bolluğu ve çeşitliliği bakımından sırasıyla elma ve eriğe göre daha az tercih edilmişlerdir. Saptanan 36 tür arasından, Panonychus ulmi (Koch) (Acari: Tetranychidae), Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) ve Typhlodromus athiasae P.&S. (Acari: Phytoseiidae) konvansiyonel bahçelerde; Amblyseius potentillae (Garman) (Acari: Phytoseiidae), Bryobia rubrioculus (Scheuten) (Acari: Tetranychidae), Amphitetranychus viennensis (Z.) (Acari: Tetranychidae) ve Tydeus californicus (Banks) (Acari: Tydeidae) kimyasal kullanılmayan bahçelerde baskın türler olarak tespit edilmiştir ve iki yıl boyunca toplanan akar örneklerinin %66’dan fazlasını oluşturmuşlardır. Konvansiyonel bahçelerde daha az tür çeşitliliği olmasına rağmen, akar bolluğu açısından kimyasal kullanılmayan bahçelerle aralarındaki farklılık önemli değildir. Bu, predatör ve neutral faunanın tarım kimyasallarından P. ulmi ve T. urticae gibi kırmızıörümcekler ve phytoseiid akar T. athiasae’ye göre daha fazla etkilenmiş olabileceğini akla getirmiştir. Diğer taraftan, bu çalışma konvansiyonel bahçelerde yüksek sayıda eşsiz tür bulunması, buralarda zirai uygulamalardan dolayı akar çeşitliliğinin azaldığını göstermiştir. Daha da fazlası, Sorenson benzerlik indeksine göre tür benzerliği analizi konvansiyonel bahçelerde insan aktiviteleri sonucunda akar tür çeşitliliğinin oldukça değiştiğini ortaya koymuştur.