Callosobruchus maculatus (Fabricius, 1775) (Coleoptera: Bruchidae) erginlerine karşı iki Citrus türünün meyve kabuklarından ekstrakte edilen uçucu yağların etkinliği

Vapor activity of essential oils extracted from fruit peels of two citrus species against adults of callosobruchus maculatus (fabricius, 1775) (Coleoptera: Bruchidae)

Abstract

The present study investigated the effects of volatile fractions of Citrus limon (Linnaeus, 1753) and Citrus reticulata Blanco, 1837 (Rutaceae) peel essential oils on the cowpea adult bruchid, Callosobruchus maculatus (Fabricius, 1775) (Coleoptera: Bruchidae). The oils were extracted from the fruit peels using water steam distillation. The results indicated that the citrus peel oils had high fumigant activity against adult beetles. The mortality of 1 to 2-day-old adults increased with increasing oil concentration or exposure time. The oil of C. reticulata was significantly more toxic than that of C. limon based on both 24 h $LC _{50}$ (33 and 45 μl $L^ {-1}$, respectively) and 24 h $LC _{90}$ (75 and 99 μl $L^ {-1}$, respectively) estimates. The results suggested that citrus peel oils can be used as potential control measure against cowpea beetles.

Özet

Bu çalışmada Citrus limon (Linnaeus, 1753) ve Citrus reticulata Blanco, 1837 (Rutaceae) kabuklarındaki uçucu yağların, Börülce tohum böceği Callosobruchus maculatus (Fabricius, 1775) (Coleoptera: Bruchidae) üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Uçucu yağlar, meyve kabuklarından su buharı destilasyonu ile ekstrakte edilmiştir. Araştırma sonuçları, Citrus kabuklarındaki yağların ergin böceklere yüksek fumigant etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Artan yağ konsantrasyonu veya maruz kalma süresi ile 1-2 gün yaşındaki erginlerin ölüm oranlarının artığı tespit edilmiştir. C. reticulatanın uçucu yağı, hem 24 saat $LC _{50}$ (33 ve 45 μl $L^ {-1}$, sırasıyla) hem de 24 saat $LC _{90}$ (75 ve 99 μl $L^ {-1}$, sırasıyla) hesaplamalarına göre C. limondan önemli derecede daha toksik olduğu görülmüştür. Bu çalışma sonuçlara göre, Citrus kabuklarından elde edilen uçucu yağların Börülce tohum böceklerinin erginlerinin kontrolünde potansiyel olarak kullanıla-bileceği ortaya konmuştur.