Strength of primary care in Turkey

Abstract

Strong primary care is assumed to contribute positively tohealth system goals including equity in population health,sustainable health care expenditures, and responsiveness of care.During the last decade a health reform program called HealthTransformation Program (HTP) was conducted step by stepin Turkey, yielding important changes for the national healthsystem. One of the important components of this program is theintroduction of Family Medicine Scheme. The aim of this paperis to evaluate the strength of primary care in Turkey regarding structural and procedural features, with respect to evidence inthe literature and also to discuss whether HTP is primary careoriented or not, as long as outcomes achieved by 2014 areconcerned. Despite all structural and procedural reforms of HTP,recent literature claims that process and structure of primarycare in Turkey is not as strong as most of the countries inEurope. Basic problems are: lack of manpower in primary careboth quantitatively and qualitatively, high number of patientsper family physician, lack of procedures supporting team andmultidisciplinary work, recommendations of NGOs and otherstakeholders regarding health politics are not taken into account.Besides lack of supporting environment for family physicians tocoordinate health service, existing alternatives for frst contactof care other than primary care, lack of organization for primarycare service delivery out of offce hours and need of expansionof comprehensiveness for health services delivered by primarycare teams are other important problems. As a conclusion, HTPreforms are not primary care oriented, but more supportive forusage of technology and specialist care. These circumstancesreveal the high risk of dysfunctional primary care servicetransformed tosauce of the health system and also very highhealth expenditures.

Özet

Güçlü bir birinci basamak (BB) sağlık hizmet sunumuna sahipülkelerde toplumun sağlık ihtiyaçlarına daha iyi yanıt verilebileceği,sağlıkta daha eşitlikçi bir hizmet sunumu sağlanacağı ve sağlıkharcamalarının daha maliyet etkin olacağı ön görülmektedir.Türkiyede son 10 yılda sağlık alanında önemli değişikliklere yolaçan ve Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP) olarak adlandırılan birsağlık reform programı kademeli olarak uygulanmıştır. Bu programınönemli bileşenlerinden birisi aile hekimliği uygulamasıdır. Buyazının amacı, birinci basamağın ülkemizdeki gücünü literatürdeyer alan kanıtlar ışığında yapısal ve uygulama özellikleri açısındanayrıntılarıyla ele almak, 2014 itibarı ile ulaştığı çıktılar göz önünealındığında SDPnin birinci basamağı ne oranda önceleyen vegüçlendirmeyi hedefeyen bir reform olduğunu tartışmaya açmaktır.SDP ile gerçekleştirilen yapısal ve uygulamaya dönük reformlararağmen, Türkiyenin birinci basamak sağlık hizmeti diğer Avrupaülkeleri ile karşılaştırıldığında yapısal özellikler ve uygulamaözellikleri bakımından yeterli düzeyde değildir. Türkiyedebirinci basamağın temel sorunları sayıca ve nitelik olarak yetersizinsangücü, aile hekimi başına düşen hasta sayısının yüksekliği,mutlidisipliner ve ekip çalışmasını destekleyecek uygulamalarınazlığı, sivil toplum kuruluşları (STK) başta olmak üzerepaydaşlarca dile getirilen BB politikalarının geliştirilmesine yönelikönermelerin dikkate alınmamasıdır. Ek olarak sağlık hizmetinin asılkoordinatörü işlevini gerçekleştirebileceği ortamın aile hekiminesağlanmaması, ilk temas noktası olarak alternatifsiz bir BBın varedilememiş olması, BB sağlık hizmetlerinin kapsamında önemligenişlemelere ihtiyaç duyulması, mesai dışı aile hekimliği hizmetihtiyacının yönetilememesi diğer önemli sorunlardır. Sonuç olarak,SDP reformları birinci basamak odaklı değil, uzmanlaşma veteknolojiyi destekler görünmektedir. Bu durum birinci basamağınsağlık sisteminin adeta sosu haline dönüşerek işlevsizleşmesi vesağlık maliyetlerinin artması riskini içinde taşımaktadır.