The Equitable and Reasonable Utilization of the Non-Navigational Uses of International Watercourses and the Transboundary Waters of Turkey

ULAŞIM DIŞI AMAÇLARLA KULLANILAN ULUSLARARASI SUYOLLARININ HAKÇA VE MAKUL KULLANIMI VE TÜRKİYE'NİN SINIR AŞAN SULARI

Abstract

Water is not only basic element of human life, closely related to the welfare and fu- ture of the nations throughout the history of civilization. Strategic advantage broughtby having water resources, brings the struggling to control and regular access to theseresources with each other. Water is such an important that there is no another alter- native due to compared to other natural resources. The addiction of non-navigational watercourses is increasing gradually because of the lack of utilizable water resources,rapid increase in the world population and environmental pollution. The 1997 UnitedNations Convention on the Law of the Non-Navigational Uses of International Water- courses is primary instrument in terms of rules governing utilization of the non-nav- igational uses of watercourses in international law. It is a framework convention, inthe sense that it provides a framework of principles and rules that may be appliedand adjusted to suit the characteristics of particular international watercourses. Somekey guiding principles set out in the document include: the equitable and reasonableutilization of international watercourses; the application of appropriate measures toprevent harm to other States sharing an international watercourse; and the principleof prior notification of planned measures. It is examined general concepts and theprinciple of equitable and reasonable utilization related to the non-navigational usesof international watercourses in this study. It is also intented to examine significantagenda of Turkey about transboundary waters problem with giving detailed informa- tion from its strategic watercourses such as the Euphrates and Tigris Rivers.

Özet

Uygarlık tarihi boyunca su, yalnızca yaşamın temel unsuru değil ulusların refahdüzeyi ve geleceği ile de yakından ilgilidir. Su kaynaklarına sahip olmanın getirdiği stra- tejik üstünlük, birbirleri ile söz konusu kaynaklara düzenli olarak ulaşabilme ve kont- rol edebilme mücadelesini beraberinde getirmektedir. Suyun bu denli önemli olması,diğer doğal kaynaklara nazaran alternatifsiz olmasından kaynaklanmaktadır. Dünyanüfusunun hızla artması, kullanılabilir su kaynaklarının yetersizliği ve çevre kirliliğinedeniyle ulaşım dışı suyollarına olan bağımlılık giderek artmaktadır. Uluslararası hu- kukta suyollarının ulaşım dışı kullanımını düzenleyen kurallar bakımından en önemlikaynak, 1997 tarihli Birleşmiş Milletler Uluslararası Suyollarının Ulaşım Dışı KullanımıHukukuna İlişkin Sözleşmedir. Söz konusu Sözleşme, bu alanda evrensel olarak kabulgörmüş, genel ve yerleşik kurallar getirmek amacıyla paylaşılan tatlı su kaynaklarınınyönetilmesine ilişkin bir çerçeve sözleşme niteliğindedir. Bu bakımdan uluslararası su- yollarının hakça ve makul kullanımı, önemli zarar vermeme, alınacak önlemleri önce- den haber verme gibi çok önemli rehber ilkeler kabul edilmiştir. Bu çalışmada, ulaşımdışı amaçlarla kullanılan uluslararası suyolları ve önemine ilişkin genel kavramlar ile enönemli ilkelerden biri olan hakça ve makul kullanım ilkesi incelenerek uygulama alanıortaya konulmaktadır. Ayrıca Türkiyenin önemli bir gündemini oluşturan sınır aşansular sorunu, Fırat ve Dicle nehirleri gibi stratejik suyollarından bilgiler aktarılarak ir- delenmek istenmektedir