Colours and their meanings in the customs of islamic/Turkish state and society

Abstract

In all the Islamic and Turkish states and societies, colours have aspecial significance. When the sources are analyzed, we see thatcolours, in Islamic and Turkish state traditions, are generally used assymbolic element and are not simply arbitary. Because of being aspecific matter and existing in a range of scattered historical sources,this topic, which has a long tradition in Islamic/Turkish state andsociety, hasn t been emphasized enough and then only in politicalmeanings. However we see that colours have in places social andintellectual meanings, even used as a communication tool. It isimportant to clarify this historical tradition because many of our habitsabout colours today are based on these. So, in this article I touch onthe political, social, spiritual and representative meanings of colours inIslamic/Turkish states and socities in the light of the sources.

Özet

Birçok İ slam ve Türk devletlerinde renkler, politik ve toplumsal birtemsil unsuru olarak kullanılmış tır. Kaynaklar, dikkatle incelendiğizaman görülecektir ki, İslam ve Türk gelene ğinde renkler, çoğu zamankeyfi ve rastgele olmanın dış ında bilakis devletin ve o devlete ba ğlıtoplumun bir ş ekilde aidiyet ve sembol unsuru olarak kullanılmış tır.Spesifik bir konu olması ve tarihi kaynaklarda da ğınık bulunmasısebebiyle, İslam/Türk devlet ve toplumlarında köklü bir gelene ği ifadeeden bu konu pek incelenmemiş veya yalnızca siyasi anlamlarıüzerinde durulmuş tur. Oysaki İslam/Türk toplumlarında renklerin yerigeldikçe sosyal, dini ve fikri anlamları da olduğunu, bazen bir iletiş imaracı olarak, bazen de yas, sevinç, samimiyet duygularını ifade etmekiçin kullanıldığını, uğur ya da uğursuzluk addedildiğini görmekteyiz.Bugün renklerle ilgili birçok alış kanlıklarımıza da temel te ş kil etmesibakımından bu tarihsel gelene ğin aydınlatılması önem ta ş ımaktadır.Bu makalede, kaynaklar ış ığında, İslam/Türk devlet ve toplumanlayış ında renklerin ifade ettiği siyasi, toplumsal, manevi ve temsilianlamları üzerinde durulacaktır.