Medico-social problems and affecting factors of life satisfaction in elderly living in Kayseri province

Kayseri il merkezindeki yaşlıların mediko-sosyal sorunları ve yaşam memnuniyetlerini etkileyen faktörler

Mualla AYKUT, Fevziye ÇETİNKAYA, Ahmet Hamdi DUDAK, Enver ÇAKIL, Osman GÜNAY, Yusuf ÖZTÜRK

Abstract

Background: The purpose of this study was to determine medico-social problems and affecting factors of life satisfaction in elderly living in Kayseri province.Materials and Methods: In this cross-sectional study 1472 elderly persons aged 65 and over were interwieved by face to face between the dates of September 2003- February 2004. Researchers measured height and weight of elderly. Logistic regression analysis was uses to determine the factors that significantly affect life satisfaction in this population.Results: Of the research group 39.8 % were males, 60.2 % were females. The mean age was 70.4 ± 5.8 years. Of the elderly 61.6 % were illiterate, 10.7 % were living alone, 11.8 % were current smokers, 20.8 % were thin and 38.8 % were fat. Most of the people in the research group stated that they needed help in physical functional abilities such as for going to doctor, travelling alone, phoning somebody else and shopping. Elder people declared that 38.3 % of them had difficulties in hearing, 55.2 % in walking, 34 % chewing. Of the elderly 64.8 % of them were wearing glasses, 4.1 % were using hearing aid and 19.4 % were using walking stick. 79.4 % of the participants had one or more chronic disease. Hypertension, diabetes mellitus and cardiovascular diseases were the common diseases in elderly. 71.7 % of them reported that they were using drugs continuously, 46.9 % of them declared their health status as “good”, 80.4 % of them declared their life satisfaction as “good”. Life satisfaction was significantly high in married people, people living in houses with central heating, people who had high income, people who had no difficulty in chewing and people who perceived their health as “well”.Conclusion: Findings from this study elder people were difficulties in daily activities and need another person help. Prevalence of chronic diseases and using drugs continuously were high. In elder people who declared their socio-economical status and health status were as “good” was more life satisfaction. This study has identified factors that impacted on perceived life satisfaction of the elderly. By granting the residents more social support in daily living life satisfaction can be increased.

Özet

Giriş: Bu çalışmanın amacı Kayseri il merkezindeki yaşlıların mediko-sosyal sorunlarını belirlemek ve hayattan memnuniyetlerini etkileyen faktörleri tespit etmektir.Yöntem ve Gereç: Kesitsel nitelikteki bu araştırma Eylül 2003-Şubat 2004 tarihleri arasında Kayseri il merkezindeki 65 yaş ve üzeri bireylerde yapılmıştır. Farklı sosyo-ekonomik düzeyde yedi Sağlık Ocağı bölgesinden küme örnekleme yöntemiyle ebe bölgeleri tespit edilmiştir. İntern doktorlar tarafından 1472 yaşlı evlerinde ziyaret edilip anket formu yüz yüze görüşülerek doldurulmuştur. Yaşlıların boy uzunlukları ve vücut ağırlıkları anketörler tarafından ölçülmüştür.Bulgular: Araştırmaya katılan yaşlıların %39.8'i erkek, %60.2'si kadın olup yaş ortalamaları 70.4±5.8'dir. Yaşlıların %61.6'sının temel eğitim almadığı, %10.7'sinin yalnız yaşadığı, %11.8'inin sigara içtiği, %20.8'inin zayıf, %38.8'inin ise şişman olduğu tespit edilmiştir. Yaşlılar günlük aktiviteleri esnasında en fazla doktora gitme, seyahat etme, telefonla arama ve alışveriş yapmada başkalarının yardımına ihtiyaç hissettiklerini belirtmişlerdir. Yaşlıların %38.3'ü işitme, %55.2'si yürüme, %34.6'sı çiğneme güçlüğü çektiğini, %64.8'i gözlük, %4.1'i işitme cihazı, %19.4'ü baston kullandığını ifade etmiştir. Araştırmaya alınan yaşlıların %79.4'ünde en az bir kronik hastalık olduğu, hipertansiyon, diabetes mellitus ve kardiyovasküler hastalıkların en sık görülen kronik hastalıklar olduğu, %71.7'sinin sürekli ilaç kullandığı saptanmıştır. Yaşlıların %46.9'u sağlık durumunun iyi olduğunu, %80.4'ü hayatından memnun olduğunu belirtmiş olup evliler, kaloriferli evlerde oturanlar, ekonomik durumunu iyi-orta olarak belirtenler, çiğneme güçlüğü olmayanlar ve sağlık durumunu iyi-orta olarak algılayanlar daha yüksek sıklıkta hayattan memnun olduğunu belirtmiştir.Sonuç: Yaşlılar günlük aktivitelerinde güçlük çektiklerini, yardıma ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir. Yaşlılarda kronik hastalık prevalansı ve ilaç kullanma sıklığı yüksektir. Sosyoekonomik ve sağlık durumu iyi olan yaşlıların hayattan daha fazla memnun oldukları düşünülerek yaşlılara bir ekip anlayışı içinde sürekli sosyoekonomik ve sağlık desteğinin sağlanması onların hayatlarının son günlerini mutlu geçirmelerine yardımcı olacaktır.