DEMANS HASTALARINDA AJİTASYONUN BAKIM VEREN YÜKÜNE ETKİSİ

Erguvan Tuğba KIZIL ÖZEL, Nazlı DURMAZ, H Özge ALTINTAŞ, Gülbahar BAŞTU, Umut ALTUNÖZ

Abstract

Introduction: The purpose of this study was to examine the effect of agitation on caregiverrelatives' subjective burden together with other possible factors such as depressive symptoms,cognitive functions, duration of dementia, and caregivers' age, education and gender. Materials and Method: The participants were 49 patients with dementia (mean age: 76.5;SD: 5.6) and their caregivers. Standardized Mini Mental Test and Cornell Scale for Depression inDementia were administered to the patient. Cohen-Mansfield Agitation Inventory, Informant Questionnaire of Cognitive Decline in the Elderly and Zarit Burden Scale were administered to the caregivers. Linear regression analysis was used to examine the effects of the variables on caregiverburden. Results: There was neither a significant difference between gender and type of caregiver interms of Zarit Burden Scale points, nor a significant correlation between Zarit Burden Scale scoresand Standardized Mini Mental Test, Cornell Scale for Depression in Dementia, age and educationof the patient, education of the caregiver or duration of dementia. Significant correlations between Zarit Burden Scale scores and caregivers' age, Informant Questionnaire of Cognitive Decline inthe Elderly and Cohen-Mansfield Agitation Inventory scores were found. Linear regression analysis showed a relationship only between agitation and caregiver burden.Conclusion: Patients' agitation frequency which was assessed by Cohen-Mansfield AgitationInventory was the basic factor in determining subjective caregiving. In addition to psychopharmacological treatment, psychosocial interventions for caregivers are effective. In our country, daycare and homecare services, as well as supportive and educative psychosocial programs including interventions for agitation, should be improved.

Özet

Giriş: Bu çalışmanın amacı demans hastalarına bakım veren yakınlarında ajitasyonun öznelbakım veren yüküne etkisinin depresif belirtiler, bilişsel işlevler, demans süresi, bakım verenin yaşı, eğitimi, cinsiyeti gibi diğer etmenlerle birlikte araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya toplam 49 demans hastası (Ort. yaş: 76.5; Ss: 5.6) ve 49 bakım vereni katılmıştır. Verilerin toplanmasında, hastalara Standardize Mini Mental Test ve CornellDemansta Depresyon Ölçeği, bakım verenlere ise Cohen-Mansfield Ajitasyon Envanteri, Bilişsel Kayıp için Bilgilendiriciye Uygulanan Anket ve Zarit Bakıcı Yükü Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Bakım verenin cinsiyeti ve yakınlık türü ile Zarit Bakıcı Yükü Ölçeği puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadığı gibi Standardize Mini Mental Test ve Cornell Demansta Depresyon Ölçeği puanları, bakım verenin eğitim süresi, hastanın yaşı, eğitim süresi vehastalık süresi ile de anlamlı korelasyon bulunmamıştır. Zarit Bakıcı Yükü Ölçeği ile Cohen-Mansfield Ajitasyon Envanteri puanı, bakım veren yaşı ve Bilişsel Kayıp için Bilgilendiriciye UygulananAnket puanı arasında anlamlı korelasyon saptanmıştır. Lineer regresyon analizinde ise bakıcı yükünün yalnızca ajitasyon puanı ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışmada elde edilen sonuçlar demans hastalarında Cohen-Mansfield AjitasyonEnvanteri ile değerlendirilen ajitasyon sıklığının öznel bakım veren yükünü belirleyen temel faktörolduğuna işaret etmektedir. Bakım verme işinin kolaylaştırılması için psikofarmakolojik tedavilerinyanı sıra bakım verenlere yönelik psikososyal girişimler de etkili olmaktadır. Ülkemizde ajitasyonayönelik müdahaleler içeren evde ve gündüz bakım hizmetlerinin, bakım verenlere yönelik psikososyal destek ve bilgilendirme programlarının yaygınlaştırılması gereklidir.