Mara Despina among Emîr Timur’s Retinue: Historical Development of a Story

Abstract

Mara, whose name is different such as Olivera, Mileva and Despina in historical sources, is the daughter of Serbian King Lazar, who was defeated by Murad I in the Kosovo war. Mara is also known as Bayezid's favorite wife. Mara, along with Çandarlı Ali Pasha, are shown as the reason for the many negativities that have arisen during the period of Bayezid by the Ottoman sources. According to a rumor in some sources, Tamerlane had enslaved Mara after the Battle of Ankara and Tamerlane forced Mara to serve wine by a humiliating way in a binge, i.e. drinking party. When the starting point of the related rumour and the peak point as a result of transmission between related sources are compared, it seems that the event undergoes a huge negative changing. The rumour also has a direction that feeds on negative Tamerlane perception. In this study, based on the sources, the attitude of Tamerlane against the important people who captured in the aftermath of the Ankara Battle was examined and the truth of the related rumour was questioned.

Özet

İsmi kaynaklarda Olivera, Mileva ve Despina olarak farklı şekillerde geçen Mara,I. Murad’ın Kosova Savaşı’nda yenilgiye uğrattığı Sırp Kralı Lazar’ın kızıdır. Maraaynı zamanda Bayezid’in en sevdiği eşi olarak bilinir. Mara, Çandarlı Ali Paşa ilebirlikte Osmanlı kaynakları tarafından Bayezid döneminde ortaya çıkan birçokolumsuzluğun müsebbibi olarak gösterilir. Kimi kaynaklarda yer alan bir rivayetegöre ise Emîr Timur, Mara’yı Ankara Muharebesi’nden sonra esir etti ve içkili bireğlencede alçaltıcı biçimde şarap sunmaya zorladı. Bu rivayet yerli ve yabancıbirçok araştırmada ve popüler yayında yer almaktadır. İlgili rivayetin çıkış noktasıile kaynaklar arasında yapılan aktarımlar sonucu vardığı en uç nokta karşılaştırıldığındaolayın olumsuz anlamda büyük bir biçim değişimine uğradığı görülmektedir.Rivayetin olumsuz Emîr Timur algısını besleyen bir yönü de bulunmaktadır.Bu çalışmada kaynaklara dayanılarak Emîr Timur’un Ankara Muharebesi’ndeve sonrasında eline düşen önemli bazı kişilere karşı sergilediği tutumincelenmiş ve ilgili rivayetin gerçekliği sorgulanmıştır.