An Analysis of “Female” Figure in Uyghur Magical Tales

Abstract

The Turkish family is the most important social institution. As in other Turkish societies, women have an important position in Uighur society. She, as mother, wife and lover is the main pillar of family which is an inseparable element of social structure. In their geography and historical conditions, Uighur Turks had to accept different religious structures. Every different religion has caused changes in the social values of the society. When the Uighurs accepted passive peaceful religions such as Buddhism and Manichaeism, women lost their former power and got a maternal identity. In the era of religious and political turmoil, the women once again gained their social status as in the woman evolved from only a motherly figure at home in narrations of an era into a warrior hero type. In Uighur tales, women appear in different identities. In this paper, the female types frequently occurring in Uighur tales will be analyzed. Mother, stepmother, darling, wife, daughter, fairy, witch, old woman, giant etc. characters are the characters of women in the magic tales of Uyghur magic tales.

Özet

Türklerde aile en önemli toplumsal kurumdur. Diğer Türk toplumlarında olduğugibi, kadın Uygur toplumunda da önemli bir konuma sahiptir. O, anne, eş, sevgiliolarak toplumsal yapının ayrılmaz bir unsuru olan ailenin temel direğidir. Bulunduklarıcoğrafya ve tarihi koşullar içinde Uygur Türkleri farklı dini yapıları kabuletmek durumunda kalmışlardır. Her farklı din toplumun sosyal değerlerinde değişimlereneden olmuştur. Uygurların Budizm, Maniheizm gibi pasif, barışçıl dinlerikabul ettikleri dönemde kadın eski gücünü kaybedip anaç bir kimliğe bürünmüştür.Dini ve siyasi kargaşaların yaşandığı dönemde kadın geçmişteki sosyalstatüsüne tekrar sahip olmuş, bir dönemin anlatılarında sadece evde anneolan kadın, artık savaşçı bir alp tipine doğru evrilmiştir. Uygur masallarında kadın,farklı kimliklerle karşımıza çıkmaktadır. Makalede Uygur masallarında sıklıklayer alan kadın tipler incelenecektir. Anne, üvey anne, sevgili, eş, kız çocuğu,peri, cadı, kempir (yaşlı kadın), dev, yalmavuz vb. tipler Uygur sihir masallarındayer alan kadın tiplerdir.