Near Middle East derivations of Bektaşi order

Abstract

In this article, after a short introduction of Anatolian Bektaşi order and its role, this Islamic belief's reflections on South and North Azerbaijanian, Iraqi and Syrian Turkish cultural geography are being emphasized. Forming of Anatolian Bektaşi order is being watched. Therefore Navıllûar, Kakailer, Sarulular, Şebekler, Ehli Haklar, Ali Allahîler, Göranlar, Kızılbaşlar, Nusayriler are being studied. Information about their mother tongue, geography they lived is being given. These Turkish cultered folks' understanding and practices of Islamic duties like fasting, sacrifice, pilgrimage, namaz, kelime-i şahadet are being discussed and compared. Similarities and differences between beliefs on issues such as imamet (gui-deship at praying), sainthood and mahdi are told.

Özet

Bu yazıda, Anadolu Bektaşiliği kurum ve işlevleri ile kısaca tanıtıldıktan sonra, bu îslamî inancın Güney ve Kuzey Azerbaycan, Irak ve Suriye Türk kültür coğrafyasındaki yansımaları üzerinde durulmaktadır. Anadolu Bektaşiliğinin şekillenişi izlenmeğe çalışılmaktadır. Bu münasebetle, Navıllûar, Kakailer, Sorulular, Şebekler, Ehli Haklar, Ali Alla-hîler, Göranlar, Kızılbaşlar, Nusayrüer incelenmektedir. Bunların yaşadıkları coğrafya, ana dilleri ve miktarlarına dair bilgi verilmektedir. Türk kültürlü bu halkların oruç, haç, kurban, namaz, kelimeyi şahadet gibi İslami vecibeler karşısındaki anlayış ve uygulamaları ele alınmakta bazı karşılaştırmalar yapılmaktadır. İmamet, Velayet ve Mehdi gibi konulardaki inançları arasındaki benzerlikler ve farklılıklar üzerinde durulmaktadır.