Journals / Türk Dünyası Araştırmaları / 2014 / Cilt: 108 - Sayı: 212

Research and Views on the North Caucasian Hunnic Turkish 1: The Origin And Meaning of the Tribe Names of Barsil ~ Barsel and Bursula; the Capital City of North Caucasian Huns, Varaç an; the City Name of Varasan Located The South Of River Aras; The Person Name of Presiyan In The Danube Bulgars; the T

Kuzey Kafkasya Hun Türkçesi üzerinde araştırma ve incelemeler 1: Barsil ~ Barsel, Bursula kavim adları, Kuzey Kafkasya Hunlarının başkenti Varaç'an, Aras GÜneyindeki Varasan şehir adları; Tuna Bulgar Türklerindeki presiyan şahıs adı; Barsan, Barsak ~ Barsuk, Varsak boy adlarının köken ve anlamla

Pages
221–240
DOI
—

Abstract

Barsils seen in the North Caucasus region in the 6-7th centuries is one of the Turkish tribes. Then they had seen amongst the Volga Bulgars under the name of Bursula. Barsil ~ Barsel is a unified Turkish word and its meaning is heroic people, brave as panther (pars). The tribe names of Barsan and Barsak derived from the bars, and then these tribe names became city names. One of these is the city name Varaç an, which cited in the 7th century Armenian sources. Just as a city of the same name located, the south of the River Aras, is the city Varsan ~ Varasan. According to our opinion, the first element in both Varaçan and Varsan ~ Varasan is the Turkish word of bars/pars. The suffix -ang>ak gives a reduction function to the words which it attaches to. Here barsang has the meaning of small leopard, the young leopard and became the name of a tribe.

Özet

VI-VII. yüzyıllarda Kuzey Kafkasya bölgesinde görülen Barsiller Türk kavimlerinden biridir. Sonraları İdil Bulgar Türkleri içerisinde Bursula adıyla görünmüşlerdir. Barsil ~ Barsel birleşik bir Türkçe sözcük olup manası pars gibi cesur, kahraman halk tır. Türklerde bars sözünden türeyen Barsan, Barsak kabile adları görülmüş, kabile adlarından şehir adları meydana gelmiştir. Bunlardan biri de VII. asırda Ermenice kaynaklarda zikredilen Varaçan şehridir. Hemen aynı adda bir şehir de Aras Nehrinin güneyinde yer alan Varsan ~ Varasan şehridir. Görüşümüze göre gerek Varaçan, gerek Varsan ~ Varasanın ilk öğesi Türkçenin pars kelimesidir. İkinci öğe, yani ek *-angdır. Bars sözüne -ang ekini getirirsek elde edeceğimiz kelime *barsang olur. *barsang sondaki gsini kaybederek *barsan, sondaki nsini kaybederek *barsak olmuştur. *-ang > ak eki küçültme işlevinde olup *Barsan küçük pars, genç pars anlamında bir kabile, boy adıdır.