Journals / Türk Dünyası Araştırmaları / 2014 / Cilt: 105 - Sayı: 207

The rule of musahip of turkmen alewis in Diyarbakir

Diyarbakır Türkmen alevilerinde musahip erkânı

Pages
205–226
DOI
—

Abstract

One of the lineaments in between Alewi-Bektashi communities is the rule of musahip. There is no usage of musahip or some discrepanciesabout applying or timing in the communities of Alewi-Bektashi. The rule of musahip is the final phase of talibin seyr ü sülükunda in the communities of Alewi-Bektashi. Musahip is the last stage of Hakikat. Musahip means to get to know each other of two married couple. In Alewi-Bektashi communities the couples are responsible of each other in every way. For this reason, they choose their mates and musahips counterpoise in every way. And this means reaching of the last phase of the rule of Alewi-Bektashi. In Turkmen Alewis in Diyarbakır, after the assemblage (cem) of guidance (irşat) and dressing (kuşanma) for children, annually musahip assemblage has been organizing. Thus, the Alewi-Bektashi people learn, attempt and observe the path by being a part of musahip.

Özet

Alevi-Bektaşi toplulukları arasında ayırıcı erkândan bir tanesi musahipliktir. Alevi-Bektaşi adıyla anılan toplulukların bir kısmında Musahiplik erkânı yoktur veya uygulama ve zamanında bazı farklılıklar bulunmaktadır. Musahiplik, Alevi Bektaşi toplulukları arasında talibin seyr ü sülükunda yerine getirilen son aşamadır. Buna göre Musahiplik, Hakikat ya da Hakikate ulaşılan son aşamadır. Musahip, iki evli çiftin uzun süre birbirlerini tanımaları ve yol kardeşi olmaları anlamına gelmektedir. Alevi-Bektaşi erkânı içerisinde musahip çiftler birbirlerinin her hallerinden karşılıklı sorumludur. Bunun için de birbirlerine her bakımdan denk bireylerden seçilmesine dikkat edildiği gibi çiftlerden birisinin diğerinden yaş olarak büyük olmasına özen gösterilir. Alevi-Bektaşi irfanının son aşamasına ulaşmaları anlamına gelmektedir. Diyarbakır Türkmen Alevilerinde çocuklar için yapılan irşat ve kuşanma ceminden sonra yıllık olarak bireylerin görgülerinin yapıldığı cem ile son olarak musahip cemi yapılır. Böylece Alevi Bektaşi birey hayatının bütün aşamalarında erkâna uygun olarak yolun her aşamasını öğreneceği, göreceği, tecrübe edeceği erkânı yerine getirir.