An unknown work about dergahs in Istanbul: Lutfî s hânkâh-nâme

İstanbul dergâhları hakkında bilinmeyen bir eser: Lutfî'nin hânkâh-nâmesi

Abstract

Plentiful works have been authored dealing with dergahs (dervish convents) in Istanbul. One of these is Hânkâh-nâme which has remained in obscurity since now and no information has been found on accessible sources regarding this work. Lutfî (dd. ?) has written his work modeling it on Mü min-zâde Ahmed Hasîb s (dd. 1166/1752 A.D.) Dergeh-nâme. The work comprising an introduction describing the purpose of the work, four chapters and dates section written in verse in the form of hâtime (ending), has 152 couplets. In our study, a literary treatise was done on Hânkâh-nâme, the transcription of which we prepared; a cross index of the names of tekkes (dervish lodges) in the work was formed taking into account those in Hasîb s Dergeh-nâme and locations of such tekkes in Istanbul were identified. Keywords: Istanbul, tekke, Lutfî, hânkâh, Hasîb, Hânkâh-nâme, masnawi

Özet

Özet: İstanbuldaki dergâhları konu edinen pek çok eser yazılmıştır. Bunlardan biri de bugüne kadar bilinmeyen Hânkâh-nâme olup bu eser hakkında, ulaşabilen kaynaklarda herhangi bir bilgi tespit edilememiştir. Lutfî (ö.?), eserini Mümin-zâde Ahmed Hasîbin (ö. 1166/M.1752) Dergeh- nâmesini örnek alarak telif etmiştir. Sebeb-i telif mahiyetinde bir giriş, dört fasıl ve hâtime niteliğinde bir tarih manzumesinden meydana gelen eser, 152 beyittir. Çalışmamızda, transkripsiyonlu metnini hazırladığımız Hânkâh- nâmenin edebî açıdan değerlendirmesi yapılmış, Hasîbin Dergeh- nâmesindeki tekkeler de dikkate alınarak eserdeki tekke adlarının karşılaştırmalı dizini oluşturulmuş ve bu tekkelerin İstanbuldaki yerleri tespit edilmiştir.