Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olgularında solunum fonksiyon testleri, toraks YRBT ve kantitatif ventilasyon-perfüzyon sintigrafisi arasındaki ilişki

The relationship between pulmonary function tests, thorax HRCT, and quantitative ventilation-perfusion scintigraphy in chronic obstructive pulmonary disease

Hande İKİTİMUR, Özlem ÖZMEN, Bedii KANMAZ, Nurhayat YILDIRIM, Birsen MUTLU, Tunçalp DEMİR, Canan AKMAN, Akpınar Sibel TEKGÜNDÜZ

Abstract

We have evaluated the relationship between pulmonary function tests (PFT), thorax high resolution computed tomography(HRCT) images and quantitative ventilation-perfusion (V/Q) scintigraphic studies in 16 male patients (mean age 65.6 ± 5.5years) with chronic obstructive pulmonary disease (COPD). The mean forced vital capacity (FVC) value of the patient groupwas 2352 ± 642 mL (65.4 ± 15.8%), whereas mean forced expiratory volume in one second (FEV1) was found to be 1150± 442 mL (40.8 ± 14.9%). The ratio of carbon monoxide diffusion capacity to alveolar ventilation (DLCO/VA) was 3.17 ± 0.88mL/min/mmHg/L, and the mean partial oxygen (PaO2) and carbon dioxide (PaCO2) pressures were 68.5 ± 11.04 mmHgand 38.9 ± 5.8 mmHg respectively. For each patient, thorax HRCT and V/Q scintigraphic images of both lungs were dividedinto upper, mid and lower zones during examination. Visual scoring for the assessment of emphysema on thorax HRCTwere used and images were graded from mild to severe ($leq$25%- $geq$76%). Emphysema scores were found to be higher on upperzones with accompanying lowest V/Q ratios. DLCO/VA, DLCO, total emphysema scores, and individual emphysemascores of the upper, mid and lower zones were found to be correlated. As a conclusion, it can be stated that emphysematouschanges in COPD patients are more apparent in the upper lung zones, which also have the lowest V/Q ratios.

Özet

Çalışmamızda yaş ortalamaları 65.6 ± 5.5 yıl olan 16 kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olan erkek olguda, solunum fonksiyon testleri, toraks yüksek rezolüsyonlu bilgisayarlı tomografi (YRBT) incelemesi ve kantitatif ventilasyon-perfüzyon(V/Q) sintigrafisi arasındaki ilişki incelenmiştir. Olguların ortalama FVC değeri 2352 ± 642 mL (%65.4 ± 15.8), FEV1değeri 1150 ± 442 mL (%40.8 ± 14.9), DLCO/VA değeri 3.17 ± 0.88 mL/dakika/mmHg/L, PaO2 ve PaCO2 değerleri sırasıyla 68.5 ± 11.04 mmHg, 38.9 ± 5.8 mmHg idi. Her hastanın toraks YRBT ve V/Q sintigrafi imajları, sağ ve sol akciğerde üst,orta ve alt alanlara bölünerek incelenmiştir. Toraks YRBT’de amfizem skorlaması için Visual skorlama yöntemi kullanılmış ve bu yöntemle amfizem derecesi hafiften ağıra doğru skorlanmıştır ($leq$ %25 - $geq$ %76). Amfizem skorlarının her iki akciğerinüst alanlarında en yüksek olduğu, aynı alanlarda V/Q oranlarının da en düşük olduğu bulunmuştur. DLCO/VA, DLCOdeğerleri ile total amfizem skoru ve üst, orta, alt akciğer alanlardaki amfizem skorları arasında korelasyon tespit edilmiştir. Çalışmamızda; KOAH’lı olgularda amfizematöz değişikliklerin üst akciğer alanlarında daha belirgin olduğunu ve aynı alanlarda V/Q oranının en düşük olduğunu saptadık.