N-asetilsisteinin sigara dumanına maruz bırakılan tavşanlarda akciğer histopatolojisi ve oksidan-antioksidan sistem üzerine etkileri

Effects of N-acetylcysteine on the lung histopathology and oxidant-antioxidant status in rabbits exposed to cigarette smoke

Tülay KÖKEN, Önder ŞAHİN, Mehmet ÜNLÜ, Murat SEZER, Hıdır ESME, Fatma FİDAN

Abstract

We aimed to evaluate the effects of smoking on the histopathology and the oxidant-antioxidant status of lungs and to test the effects of N-acetylcysteine (NAC) on the induced changes. Rabbits were exposed to cigarette smoke (CS) in a glass chamber for one hour daily for one month. An NAC control group was given intraperitoneal NAC only. CS + NAC rats were exposed to smoke and given intraperitoneal NAC. A control group was exposed to clean air only. At the end of one month, animals were sacrificed and lung tissues were examined histopathologically. Blood levels of protein sulfhydryls, carbonyls, prostaglandin F2α (PGF2α) and malondialdehyde (MDA) were measured. Intraparenchymal vascular congestion and thrombosis, intraparenchymal hemorrhage, respiratory epithelial proliferation, number of macrophages in the alveolar and bronchial lumen, alveolar destruction, emphysematous changes and bronchoalveolar hemorrhage scores were significantly increased in rabbits exposed to CS compared with the control group. Protein sulfhydryls were significantly decreased; carbonyls, PGF2α and MDA levels were significantly increased in the smoke exposed rabbits. Administration of NAC to rabbits exposed to CS caused a reduction in the bronchoalveolar hemorrhage score and blood PGF2α levels. Other parameters were unaffected by NAC. Exposure to CS causes severe histopathological changes and negatively effects the oxidant-antioxidant status in the lungs of rabbits. A low daily dose of NAC has some ameliorative effects on histopathological changes and oxidant-antioxidant status of the lungs in smoke exposed rabbits.

Özet

Bu çalışmamızda sigara dumanının akciğer histopatolojisi ve oksidan-antioksidan sistem üzerine etkilerini ve N-asetilsisteinin (NAC) oluşan bu değişiklikler üzerine etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Bu amaçla bir grup tavşan cam bir kafes içinde bir ay boyunca günde bir saat sigara dumanına maruz bırakıldı. Bir grup tavşana sadece intraperitoneal NAC enjekte edildi. Bir grup tavşan hem sigara dumanına maruz bırakıldı hem de intraperitoneal NAC enjekte edildi. Kontrol grubu tavşanlara ise cam kafes içinde temiz hava verildi. Bir ayın sonunda hayvanlar sakrifiye edilerek akciğer dokuları histopatolojik olarak incelendi. Ayrıca, kan örneklerinde protein sülfhidrilleri, karboniller, prostaglandin F2α (PGF2α) ve malondialdehid (MDA) düzeyleri ölçüldü. Sigara grubunda intraparankimal vasküler konjesyon ve tromboz, intraparankimal hemoraji, respiratuar epitel proliferasyonu, alveoler ve bronşiyoler lümenlerdeki makrofajların sayısı, alveoler destrüksiyon, amfizematöz değişiklikler ve bronkoalveoler hemoraji skorları kontrol grubuna göre anlamlı olarak artmış olarak bulundu. Sigara grubu tavşanların kanında kontrol grubuna göre protein sülfhidrilleri anlamlı azalmış, karboniller, PGF2α ve MDA düzeyleri anlamlı olarak artmış bulundu. Sigara dumanına maruz bırakılan tavşanlara NAC verilmesinin sadece bronkoalveoler hemoraji skorunda ve kan PGF2α düzeylerinde anlamlı azalmaya neden olduğu görüldü. Diğer parametrelerde değişiklik saptanmadı. Sonuç olarak sigara dumanına maruziyet tavşan akciğerlerinde ciddi histopatolojik değişiklikler oluşturmakta ve oksidan-antioksidan sistemi negatif etkilemektedir. Günlük düşük doz NAC verilmesinin sigara dumanına bağlı gelişen histopatolojik değişiklikler ve oksidan-antioksidan sisteme sınırlı yararlı etkileri vardır.