Journals / Tüberküloz ve Toraks / 2012 / Cilt: 60 - Sayı: 2
Tüberküloz tedavisinde hepatotoksisite risk faktörleri ve yönetimi
- Journal
- Tüberküloz ve Toraks
- Pages
- 136–144
- DOI
- —
Abstract
Introduction: Hepatotoxicity is one of the most frequent adverse events occurring during tuberculosis treatment that maynegatively affect treatment compliance, clinical outcome. This study was designed to evaluate management, risk factors re-lated to hepatotoxicity during tuberculosis treatment.Patients and Methods: Hospitalized patients for tuberculosis treatment at Sureyyapasa Chest Diseases, and Chest SurgeryTraining and Research Hospital were included, between January 2004 and December 2007. Prevalence of hepatotoxicity,risk factors were evaluated among tuberculosis patients under anti-tuberculosis treatment according to World Health Orga-nization (WHO) guideline. Hepatotoxicity was defined any elevated liver function tests with accompanying symptoms.Age, gender, past history of anti-tuberculosis treatment, extensity of radiological findings, co-morbid disorders and drug re-sistance were the risk factors evaluated in terms of development and recurrence of hepatotoxicity.Results: Of 1443 patients (38.37 ± 16.74 years; 64.5% were males), 106 (7.3%) was identified to develop hepatotoxicity onan average of 20 days after beginning treatment and lasting an average of 14 days. Hepatotoxicity for once in 78.3% (n=83) of patients and more than once in 21.7% (n= 23) patients. All anti-tuberculosis drugs was continued at full dosage af-ter the normalization of liver enzyme in 76.4% (n= 81). In recurrence a step-by-step treatment was re-started by exclusionof responsible drug/s. Treatment was administered without modification of WHO regimes in 79.2%. Pyrazinamide was omit-ted in 15 cases while rifampicin only in one patient. Triple drug regimen with isoniazid, ethambutol and streptomycin wasused in six cases. Quinolon was added to treatment only in one patient. Presence of a co-morbidity was determined to besignificant predictor of hepatotoxicity development OR= 3.093 (CI= 1.95-4.89; p= 0.000) past history of anti-tuberculosis tre-atment was significantly associated with recurrence (p= 0.027). There was no hepatotoxicity dependent mortality.Conclusion: Hepatotoxicity can be successfully management of hepatotoxicity without second line tuberculosis drugs inongoing treatment regime.
Özet
Giriş: Hepatotoksisite, tüberküloz tedavisi sırasında gelişen ve tedaviye uyumu, tedavi sonuçlarını etkileyen en sık yan et-kilerden biridir. Bu çalışma, tüberküloz tedavisi sırasında gelişen hepatotoksisite risk faktörlerini ve yönetimini değerlendir-mek amacıyla planlanmıştır.Hastalar ve Metod: Bu çalışma, Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde,Ocak 2004-Aralık 2007 tarihleri arasında yatarak tedavi gören hastalarda planlanmıştır. Dünya Sağlık Örgütüne göre an-titüberküloz tedavisi alan tüberküloz hastalarında hepatotoksisite prevalansı ve risk faktörleri değerlendirildi. Hepatotoksi-site, eşlik eden semptomlarla birlikte herhangi bir karaciğer fonksiyon testinde yükselme olarak tanımlandı. Yaş, cinsiyet,önceki tüberküloz tedavi öyküsü, radyolojik olarak yaygın tutulum, eşlik eden hastalıklar ve ilaç direnci hepatotoksisitegelişimi ve tekrarlayan hepatotoksisite gelişiminde risk faktörleri olarak değerlendirildi.Bulgular: Toplam olgu 1443 (yaş ortalaması: 38.37 ± 16.74; %64ü erkek) hastadan, 106sında tedavi başlanmasından or-talama 20 gün sonra hepatotoksisite başladı ve ortalama 14 gün sürdü. Hastaların %78.3 (n= 83)ünde bir kez hepatotok-sisite gelişirken, birden fazla hepatotoksisite hastaların %21 (n= 23)inde gelişti. Hepatotoksisite gelişenlerin %76.4 (n=81)ünde tam doz tüm antitüberküloz ilaçlar karaciğer enzimleri normale döndükten sonra devam edildi. Tekrarlayan he-patotoksisitede, basamaklı antitüberküloz tedavisine sorumlu ilacı çıkararak, devam tedavisi tekrardan başlandı. Hepato-toksisite gelişen hastaların %79.2sinde Dünya Sağlık Örgütü tedavi rejimine modifiye edilmeden, tedavi verildi. Pirazina-midten 15 olguda, rifampisinden sadece bir olguda vazgeçildi. İzoniazid, etambutol ve streptomisin üçlü rejimi altı olgudaverildi. Kinolon sadece bir olguda eklendi. Eşlik eden hastalığın varlığı, hepatotoksisite gelişiminde risk faktörü olarak de-ğerlendirildi. OR= 3.093 (%95 GA 1.95-4.89; p= 0.000), önceki antitüberküloz tedavisi tekrarlayan hepatotoksisite için riskfaktörü olarak değerlendirildi (p= 0.027). Mortalite saptanmadı.Sonuç: Bizim bulgularımız göstermiştir ki, çoğu tüberküloz hastasında, hepatotoksisite, ikinci sıra ilaç eklemesine gerekduyulmadan başarılı biçimde yönetilebilir.