Electrolytes imbalance caused by amikacin in patients receiving multi drug resistance- tuberculosis treatment at Hazara region

Pakistan Hazara Kpk bölgesinde çok ilaca dirençli tüberküloz tedavisi alan hastada amikasine bağlı gelişen elektrolit dengesizliği

Mukhtiar HASSAN, Faheem JAN, Hafiz Sajid AKBAR, Qazi Mashhood ATTA, Farzana GUL, Naveed MUHAMMAD, Shahid WALI

Abstract

Introduction: Multi drug resistance-tuberculosis (MDR-TB) is considered amongst one of the fatal medical and public health issue. Greater frequency of adverse reactions has been observed using 2nd line antituberculosis drugs, which rises the rate of morbidity. Hypokalemia and hyponatremia are common in patients receiving MDR-TB treatment. Materials and Methods: This study was aimed to assess the effect of amikacin as multidrug resistance tuberculosis treatment on serum sodium and potassium level. A total 179 subjects (82 males and 97 females) were screened within the period of one year for their serum electrolyte levels before and during the treatment. Their body weight and sociodemographic characteristics were also taken into considerations. Data were expressed in the form of mean ± standard error using One-way analysis of variance (ANOVA), followed by Dunnett’s test. All the statistical analyses were performed using GraphPad Prism v. 6. Results: The results showed that amikacin caused a significant (p< 0.05) hypokalemia when used in combination with other drugs having no known effect on serum potassium level which proved to be the side effect of amikacin. The average serum potassium level in both intensive and continuation phase was significantly lower (p< 0.05) than the baseline (3.73 mmol/L), however, in the continuation phase the potassium level (3.58 mmol/L) was slightly higher than that of intensive phase (3.54 mmol/L). The average serum sodium level in both phases; intensive and continuation, remained in steady state (137.25 mmol/L and 137.87 mmol/L respectively) throughout the study period as compared to the base line (135.5 mmol/L). The amikacin drug lowered serum potassium level but had no effect on sodium level. Conclusion: It is concluded that the serum electrolytes should be monitored during the course of treatment and corrected accordingly

Özet

Pakistan Hazara Kpk bölgesinde çok ilaca dirençli tüberküloz tedavisi alan hastada amikasine bağlı gelişen elektrolit dengesizliğiGiriş: Çok ilaca dirençli tüberküloz (ÇİD-TB), en ölümcül tıbbi ve halk sağlığı sorunlarından birisidir. İkincil anti-tüberküloz ilaç kullanımında daha fazla yan etki görülmektedir ve bu durum morbiditenin artmasına neden olmaktadır. Hipokalemi ve hiponatremi ÇİD-TB tedavisi alan hastalarda sık görülür. Materyal ve Metod: Bu çalışmanın amacı, ÇİD-TB tedavisinde kullanılan amikasinin serum sodyum ve potasyumu üzerindeki etkisini incelemektir. Toplam 179 olgu (82 erkek, 97 kadın) bir yıl boyunca tedavi öncesi ve sonrası serum elektrolit değerleri açısından tarandı. Vücut ağırlıkları ve sosyodemografik özellikleri de dikkate alındı. Veriler ortalama ± standart hata, ANOVA ve Dunnett's testleriyle değerlendirildi. Tüm istatistiksel analizler GraphPad Prism v. 6 kullanılarak yapıldı. bulgular: Sonuçlar amikasinin, serum potasyumu üzerinde etkisi olmadığı bilinen diğer ilaçlarla kullanıldığında anlamlı (p< 0.05) hipokalemi yaptığını gösterdi. Serum potasyum seviyeleri, başlangıç ve idame tedavi dönemlerinde tedavi öncesine (3.73 mmol/L) göre anlamlı derecede düşüktü (p< 0.05). Ancak idame döneminde potasyum seviyesi (3.58 mmol/L), başlangıç tedavi dönemine (3.54 mmol/L) göre biraz daha yüksekti. Çalışma dönemi boyunca hem başlangıç hem de idame tedavi dönemindeki serum sodyum seviyeleri (sırasıyla 137.25 mmol/L ve 137.87 mmol/L) tedavi öncesi döneme (135.5 mmol/L) göre benzer seyretti. Amikasin serum potasyumunu düşürdüğü halde, sodyum seviyesi üzerine bir etkisi yoktu.Sonuç: Sonuç olarak tedavi süresince serum elektrolit seviyeleri kontrol edilmeli ve gerektiğinde düzeltilmelidir