Corticosteroid use in COVID-19 pneumonia

Özlem ERÇEN DİKEN, Şevket ÖZKAYA, Pelin Pınar DENİZ, Fatma YILDIRIM, Meltem ŞİMŞEK, Cihan YÜCEL, Sinem BERİK SAFCI, Müge COŞKUN ÇELİK, Adem DİRİCAN, Devrim AKDAĞ, Pınar YILDIZ GÜLHAN

Abstract

Introduction: Coronavirus disease 2019 (COVID-19) has a 1-2% fatality rate, where no specific treatment has yet been defined. Although corticosteroids are recommended for selected COVID-19 patients without acute respiratory distress syndrome (ARDS) and septic shock, there is no consensus regarding patient subgroups, dose, and duration. In this study, it was aimed to examine the contribution of corticosteroid treatment to the management of COVID-19 pneumonia without ARDS, septic shock both in acute and recovery setting Materials and Methods: The study population was divided into two as those who used corticosteroids during the recovery phase (who did not develop sufficient radiological or clinical improvement) and those who did so during the activation phase (non-ARDS/ septic shock condition, clinical, laboratory or radiological progression). Results: We identified 47 patients, 26 of which were males, and mean age was 60.5 ± 16.5 years. Seventeen patients were found to receive corticosteroids during the recovery phase and the rest (n= 30) during the activation period. After corticosteroid therapy, we found reduction of increased pre-treatment levels of D-dimer, ferritin, fibrinogen, CRP, increment of decreased pre-treatment lymphocyte count and saturation. Complete symptomatic improvement was detected in 6.9% and 17.6% of the patients in the activation phase and recovery phase, respectively. Complete radiological improvement was found in 11.5% and 35.3% of the patients in the activation phase and recovery phase, respectively. While corticosteroid treatment was initiated on day 4.2 ± 2.6 and continued for a mean of 5.9 ± 2.8 days in the activation group, it was started on day 8.1 ± 11.3 and administered for 7.8 ± 3.8 days in the recovery group. In both groups, methylprednisolone was given at a median dose of 40 mg/day. Conclusion: Short-term low-dose corticosteroid therapy may improve clinical, radiological, laboratory outcomes in the management of COVID-19 pneumonia during the activation period without ARDS and non-septic shock and during recovery period with no satisfactory response. Further randomized controlled studies will be useful in demonstrating its efficacy

Özet

Giriş: Koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19), henüz spesifik bir tedavi tanımlanmayan %1-2'lik bir ölüm oranına sahiptir. Akut respiratuvar distres sendromu (ARDS) veya septik şok olmayan seçilmiş COVID-19 hastaları için kortikosteroidler önerilse de, hasta alt grupları, dozu ve süresi konusunda fikir birliği yoktur. Bu çalışmada kortikosteroid tedavisinin ARDS veya septik şok olmaksızın COVID-19 pnömoni yönetimine katkısını hem akut hem de iyileşme ortamında incelemeyi amaçladık. Materyal ve Metod: Çalışma popülasyonu, iyileşme aşamasında kortikosteroid kullananlar (yeterli radyolojik veya klinik iyileşme geliştirmeyenler) ve aktivasyon döneminde (ARDS dışı/septik şok durumu, klinik, laboratuvar veya radyolojik progresyon olarak ikiye ayrıldı). Bulgular: Yirmi altısı erkek ve yaş ortalaması 60,5 ± 16,5 yıl olan 47 hasta belirledik. On yedi hastanın (%36,2) iyileşme aşamasında, geri kalanının (n= 30) aktivasyon döneminde kortikosteroid aldığı tespit edildi. Kortikosteroid tedavisinden sonra, artan tedavi öncesi D-dimer, ferritin, CRP seviyelerinde azalma ve tedavi öncesi lenfosit sayısında ve satürasyonda azalma olduğunu bulduk. Aktivasyon fazında ve iyileşme fazında sırasıyla hastaların %6,9 ve %17,6'sında tam semptomatik iyileşme tespit edildi. Aktivasyon fazında ve iyileşme fazında sırasıyla hastaların %11,5 ve %35,3'ünde tam radyolojik iyileşme saptandı. Kortikosteroid tedavisine 4,2 ± 2,6 gün başlanıp aktivasyon grubunda ortalama 5,9 ± 2,8 gün devam edilirken, iyileşme grubunda 8,1 ± 11,3 gün başlandı ve 7,8 ± 3,8 gün uygulandı. Her iki grupta da metilprednizolon medyan 40 mg/gün dozunda verildi. Sonuç: Kısa süreli düşük doz kortikosteroid tedavisi, ARDS ve septik olmayan şok olmayan aktivasyon döneminde ve tatmin edici yanıt alınamayan iyileşme döneminde COVID-19 pnömonisinin tedavisinde klinik, radyolojik ve laboratuvar sonuçları iyileştirebilir. Diğer randomize kontrollü çalışmalar kortikosteroidlerin etkinliğini göstermede faydalı olacaktır.