The Names of Defensive Structures Among Turks

Abstract

The focus of the present article is names of defensive structures and such kind of constructionswhich humans have built in order to protect themselves against other communities and wild animals since theold periods, their etymologies, functions, meanings and origins. The architectural features of the buildings,the parts belonging to these buildings and the materials used, the architectural changes they underwentagainst the attack weapons developed in the historical process, and the additions made to these buildings areanalyzed. The fact that these structures were no longer built, as the weapons and weapons used in defendingand attacking these structures, along with offensive and defensive tactics, lost their functional properties withthe technological development have been mentioned. Based on historical and modern Turkic languages, themeaning changes in these words, their forms in historical and contemporary dialects, the use of words fromother languages instead of Turkic ones, and the use of these words in other languages when they areborrowed by the other languages have been examined with their attests. It was emphasized that geographicalterms or words meaning direction and distance imply that these structures and military ranks, and that nationsquoted words from other languages in much earlier times than expected. The difficulty of determining whichlanguage these words belong to in terms of origin, which are used with the same or similar meanings indifferent languages have been stated. It is explained that words, which are names of extremely simplestructures, become names for more complex structures in the course of time without showing morphologicalchanges or by taking only additions. It has been mentioned that some of the building names are used todescribe all foreign nations or a particular people, and they are also used in social classifications within thesame society or as an international term. A limited number of examples were given in foreign languagesother than Turkish, and it was stated that the names of the structures were used by different nations in thesame sense or in similar meanings by following similar ways.

Özet

Bu makalede eski çağlardan günümüze insanoğlu tarafından kendini başka kavimlerden ve vahşi hayvanlardan korumak amacı ile inşa edilen belli başlı savunma binaları ve benzeri yapıların isimleri, işlevleri, anlamları, kökenleri ve etimolojileri üzerinde durulmuştur. Yapıların mimari özellikleri, bu yapılara ait bölümler ve kullanılan malzemeler, tarihsel süreçte gelişen saldırı silahlarına karşı geçirdikleri mimari değişimler, bu binalara yapılan eklemeler ifade edilmiştir. Saldırı ve savunma taktikleri, savunmada ve saldırıda kullanılan silahlar ve silahların teknolojik gelişimiyle birlikte savunma yapılarının işlevsel özelliklerini kaybetmesi dolayısıyla artık bu yapıların inşa edilmediğinden bahsedilmiştir. Tarihî ve çağdaş Türk lehçeleri esas alınarak, bu kelimelerdeki anlam değişmeleri, tarihî ve çağdaş lehçelerdeki şekilleri, başka dillerden gelen kelimelerin Türkçe kelimeler yerine kullanılması, yine bu kelimelerin başka dillere geçtiklerinde o dillerdeki kullanımları tanıklar verilerek mülahaza edilmiştir. Coğrafî terimlerin ya da yön ve mesafe anlamlı kelimelerin bu yapılara ve dahası askerî rütbelere ad olmasından bahsedilerek, ulusların tahmin edildiğinden çok daha eski çağlarda başka dillerden kelimeler alıntıladığı vurgulanmıştır. Farklı dillerde aynı ya da benzer manalarda kullanılan bu kelimelerin, köken itibariyle hangi dile ait olduklarının tespitinin zorluğu belirtilmiştir. Son derece basit yapıların adları olan kelimelerin, zamanla daha karmaşık yapılara da morfolojik değişim göstermeden ya da yalnızca ek alarak isim olmaları anlatılmıştır. Yapı adlarından bazılarının bütün yabancı milletleri ya da belirli bir halkı tanımlamada kullanıldığından ayrıca aynı toplum içinde veya uluslararası terim olarak sosyal sınıflamalarda kullanıldığından bahsedilmiştir. Türkçe haricinde başka yabancı dillerden de sınırlı sayıda örnek verilerek, yapıların adlandırılmasında farklı milletler tarafından benzer yollar izlenerek aynı anlamda ve benzer anlamlarda tanımlamaların kullanıldığı ifade edilmiştir.