Çeviri, Sermaye ve Kimlik Edinci İlişkisi

Abstract

Hazırlanan çalışma akademik alanda öncelikle bilim insanı kimliğine sahip olan, yaptığı sözlü ve yazılı çeviriler üzerinden elde ettiği tüm birikimini habitusundaki kültürel ve sosyal sermayelere dönüştürebilen İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Aykut Kazancıgil’i konu almaktadır. Kazancıgil’in akademik alanda bir eyleyici olarak sağladığı bu başarısı sayesinde, hekim ve jinekolog gibi akademisyen kimliklerinin yanı sıra çevirmen/tercüman, yazar, editör gibi çoklu kimlikler edindiği gözlenmiştir. Böylece hem yurt içindeki hem de yurt dışındaki akademik alanlarda söz sahibi, öncü bir isme dönüşme serüvenine odaklanılmıştır. İstanbul Üniversitesinin kuruluş yıllarında yeni üniversitenin eğitim kadrosunda Hitler Almanya’sından kaçan akademisyenler görev almaya başlamıştır. Gelen Alman hocalar ile üniversitedeki Türk öğrenciler arasında temelde iletişimi sağlamak amacıyla çeviri ihtiyacı gündeme gelmiştir. Bu perspektifte yabancı profesörlere çeviri desteği sağlayan Kazancıgil’in yaptığı çeviriler üzerinden sosyal ve kültürel sermayelerini artırdığı görülmüştür. 1933 yılı üniversite reformuyla başlayan, ülkemizdeki akademik alanların dönüşüm serüveni incelenirken aynı süreçte Kazancıgil’in sermaye türleri ve bu sermayelerinin hacmindeki artışı, Alman profesörlere yaptığı çeviriler sayesinde sağladığına yönelik bakış açıları ortaya çıkarılmak istenmiştir. Çeviri etkinliklerinin eyleyicinin çoklu kimlik edinci üzerindeki anahtar rolü ele alınmıştır. Çeviribilim alanında yapılan bu çalışmaya 20. yüzyıl toplum biliminin önde gelen isimlerinden Fransız sosyolog Pierre Bourdieu’nün literatüre kazandırdığı habitus, sosyal, kültürel ve sembolik sermaye gibi sosyoloji alanına ait kavramların dâhil edilmesiyle disiplinler arası bir çalışma yapılması hedeflenerek, benzer çalışmalara katkı sağlanması umulmuştur.