PETROLEUM PRICES, FOOD PRICES AND INFLATION RELATIONSHIP: FINDINGS OF STRUCTURAL VAR ANALYSIS

PETROL FİYATLARI, GIDA FİYATLARI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ: YAPISAL VAR ANALİZİ BULGULARI

Abstract

Volatility and movements of some economic variables are closelymonitored by policy-makers since they have significant impacts on themain macroeconomic variables. Even though changes in prices of manycommodities are closely monitored, global petroleum and food prices havea special place since they affect the entire economy. Petroleum and foodprices are often disputable subjects, especially in emerging economies,because they are closely related to development processes and haveinelastic demand structures. In this regard, petroleum and food prices,among other commodity prices, are the main sources of the pressure onconsumer prices in Turkey. Therefore, the impacts of petroleum and foodprices on consumer prices are examined using monthly data betweenJanuary 2007 and December 2017 by structural vector autoregression(SVAR) method in this study. Shocks that occur due to reasons such aschanges in policy implementations, economic crises, and price increasescannot be fully described by a certain variable in the VAR approach.Therefore, the impact of shocks can be determined incorrectly orincompletely in VAR method. To solve these problems, constraints fordetecting the impacts of external shocks are imposed. These constraintsare placed by the theory of economics.According to analysis results, bothfood and petroleum price shocks lead to domestic inflation in Turkey.However, while the inflation-boosting effect of a price shock in petroleumprices ceases to exist at the end of the sixth month, the inflation-boostingeffect of a price shock in food prices is higher and it continues to riseuntil the third month by creating a hysteria effect.

Özet

Bazı ekonomik değişkenlerdeki oynaklık ve hareketler, makro ekonomik değişkenler üzerinde ciddi etkiler yarattıkları için politika yapıcılar tarafından yakından takip edilmektedir. Pek çok emtianın fiyatı yakından takip edilse de, tüm ekonomiye etki etmeleri nedeniyle küresel petrol ve gıda fiyatlarının özel bir yeri vardır. Petrol ve gıda fiyatları özellikle gelişmekte olan ülkelerde esnek olmayan talep yapısına sahip oldukları ve gelişme süreci ile yakında ilişkili olduklarından dolayı sıkça tartışılan konuların başında gelmektedir. Bu bakımdan, diğer emtia fiyatları ile beraber, petrol ve gıda fiyatları, Türkiye’de tüketici fiyatlarının üzerindeki temel baskı unsurudur. Bu sebeple çalışmanın temel amacı, Ocak 2007 ve Aralık 2017 dönemine ait aylık verileri kullanarak yapısal vektör otoregresif (SVAR) yöntemiyle Türkiye petrol ve gıda fiyatlarının, tüketici fiyatları üzerindeki etkisini incelemektir. Uygulanan politikalardan, ekonomik krizlerden ve fiyat artışlarından ortaya çıkabilecek olan şokların geleneksel VAR yaklaşımıyla tespit edilebilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, VAR yaklaşımında şokların etkileri eksik veya yanlış tespit edilebilmektedir. Bu sorunun giderilebilmesi ve dışsal şokların etkilerinin tespit edilebilmesi amacıyla SVAR yönteminde iktisat teorisinden yararlanarak modele bazı kısıtlar eklenmektedir. Analiz sonuçlarına göre, hem petrol hem de gıda fiyat şokları Türkiye’de yurtiçi enflasyona sebep olmaktadır. Ancak, petrol fiyat şokları sonucunda oluşan enflasyon arttırıcı etki altıncı ayın sonunda yok olurken, gıda fiyatlarındaki bir şokun enflasyon arttırıcı etkisi daha yüksek olmakta ve bir histeri etkisi yaratarak üçüncü aya kadar enflasyonu yükseltmektedir.