Türkiye' nin Sesiidae faunasına katkılar (Lepidoptera)

Abstract

On the basis of the material collected and the observations made in the summer of 2003 in Turkey -mainly in eastern Anatolia- and some samples in the collection of Atatürk University, Entomology Museum, Erzurum, Turkey (EMET), an overview is given of the observed clearwing moths (Sesiidae) in Turkey from faunistic, distributional, and agro-economical points of view. Thirty-six species and subspecies in 11 genera have been recorded, of which Sesia pimplaeformis Oberthtür, Paranthrene diaphana Dalla Torre & Strand, Synanthedon andrenaeformis tenuidngulata Spatenka and Pyropteron cirgisa (Bartel, 1912) are classified as endangered species and should be added to the red list. Bembeda syzcjovi kappadodca Spatenka, Dipchaspheda sertavula Bartsch & Spatenka, D. kopica Gorbunov & Spatenka, and Chamaespheda ruficoronata Kallies, Petersen & Riefenstahl are endemic to Turkey. The species having an agro-economical importance as a pest in cultivated plants and as biocontrol agents on weeds are also indicated.

Özet

Başta Doğu Anadolu Bölgesi olmak üzere, ülkenin değişik yörelerinde 2003 yazında sürdürülen çalışmalarla elde edilen materyal ve yapılan gözlemlere ek olarak; Atatürk Üniversitesi Entomoloji Müzesi (EMET)'nde bulunan Sesiidae örnekleri de incelenerek bu familya; fauna, dağılış ve tarımsal açılardan, değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda 11 cinse bağlı 36 tür ve alt tür belirlenmiştir. Bunlardan Sesia pimplaeformis Oberthür, Paranthrene diaphana Dalla Torre & Strand, ve Synanthedon andrenaeformis tenuidngulata Spatenka ve Pyropteron drgisa (Bartel)'nın nadir görülen türler durumuna düştükleri için kırmızı liste (red-list)'de yer almaları gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca Bembeda syzcjovi kappadodca Spatenka, Dipchaspheda sertavula Bartsch & Spatenka, ve D. kopica Gorbunov & Spatenka ve Chamaespheda ruficoronata Kallies, Petersen & Riefenstahl türlerinin ülkemiz için endemik oldukları vurgulanmıştır. Saptanan türler arasında tarımsal açıdan önemli olanlar, kültür bitkilerinde zarar yapanlar ve yabancı otlarla biyolojik mücadelede kullanılma potansiyeline sahip olanlara değinilmiştir.