EVALUATIONS ON THE USES OF THREE GEOPHYT SPECIES IN LANDSCAPE ARCHITECTURE, THAT HAVE NATURALLY DISTRIBUTION AT HARRAN UNIVERSITY OSMANBEY CAMPUS (ŞANLIURFA)

HARRAN ÜNİVERSİTESİ OSMANBEY YERLEŞKESİ (ŞANLIURFA)'NDE DOĞAL YAYILIŞ GÖSTEREN ÜÇ GEOFİT TÜRÜNÜN PEYZAJ MİMARLIĞINDA KULLANIMLARI ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER

Abstract

In this study, the morphological and phenological characteristics of three geophytes naturally grown in Harran University Osmanbey Campus were determined. The possibilities of using these species in urban plant design applications were determined and it was aimed to bring alternative species to the ornamental plants sector. In this context, as a result of field studies, Hyacinthella nervosa (Bertol.) Chouard (Asparagaceae), Iris persica L. (Iridaceae) and Biarum carduchorum (Schott) Engl. (Araceae) geophyte species were photographed, point coordinates were obtained with GPS, flowering time, height, diameter, habitat, leaf, flower etc. features have been identified. The use of the identified plants in landscape architecture, whether they are endemic or not, decorative flower status, pleasant smell, medicinal and aromatic use, resistance to shade and penumbra, use in flower beds, high soil tolerance, use of refuges, use of natural and artificial waterfronts, exhibition and It has been evaluated on a total of 11 parameters, such as use for demonstration purposes and use in rock gardens. It has been suggested that these plants can be used in xeriscape design and rock gardens due to the ecological conditions of the region. It has been emphasized that the geophytes should be protected in the area where they naturally spread, or they should be cultured and reproduced. It has been concluded that only in this way can contribute to the protection of biodiversity and sustainability.

Özet

Bu çalışmada, Harran Üniversitesi Osmanbey Yerleşkesi’nde doğal olarak yetişen üç geofit türünün morfolojik ve fenolojik özellikleri saptanmıştır. Bu türlerin peyzaj mimarlığında kullanım olanakları belirlenmiş ve süs bitkisi sektörüne alternatif türler kazandırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda yapılan arazi çalışmaları sonucu Hyacinthella nervosa (Bertol.) Chouard (Asparagaceae), Iris persica L. (Iridaceae) ve Biarum carduchorum (Schott) Engl. (Araceae) geofit türlerinin fotoğrafları çekilmiş, GPS ile nokta koordinatları alınmış, bu geofitlere ilişkin; çiçeklenme zamanı, boy, çap, habitat, yaprak, çiçek vb. özellikleri tespit edilmiştir. Tespit edilen bitkiler, peyzaj mimarlığında kullanım şekillerine göre; endemik olup olmadıkları, gösterişli çiçek, hoş koku, tıbbi ve aromatik kullanım, gölge ve yarı gölgeye dayanım, çiçek parterinde kullanımı, toprak toleransı yüksek, refüj kullanımı, doğal ve yapay su kenarları kullanımı, sergi ve gösteri amaçlı kullanımı, kaya bahçelerinde kullanım gibi toplam 11 parametre üzerinde değerlendirilmiştir. Çalışılan bu bitkilerin özellikle kurakçıl peyzaj tasarımı ve kaya bahçelerinde kullanılabileceği önerisi geliştirilmiştir. Geofitlerin doğal yayılış gösterdiği alanda korunması veya kültüre alınarak çoğaltımlarının yapılarak korunması gerekliliği vurgulanmıştır. Ancak bu şekilde biyoçeşitliliğin korunması ve sürdürülebilirliğe katkı sağlanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.