İzmir kuzeyinde kondanse bir Mesozoyik istif: Bornova Fliş Zonu içerisinde Anatolid-Torid karbonat platformunun bir parçası

A condensed Mesozoic succession north of İzmir: A fragment of the Anatolide-Tauride platform in the Anatolide-Tauride platform in the Bornova Flysch Zone

Abstract

The Bornova Flysch Zone consists of large blocks of Mesozoic limestone, basalt, serpentinite and radiolarian chert in a highly sheared clastic matrix of latest Cretaceous to Paleocene age. We describe a condensed Mesozoic section from a limestone block near the village of Urbut, 27 km southwest of Bigadiç, north of İzmir. The section, 81 m thick, starts with massive, thickly-bedded Upper Triassic carbonates with megalodonts and foraminifera characteristic of Late Norian-Rhaetian. These are unconformably overlain by condensed, hemipelagic Tithonian-Middle Albian limestones, 19 m thick, with gaps in the succession. The condensed sequence is, in turn, unconformably overlain by red, pink Rotalipora- and Globotruncana-bearing pelagic limestones of Late Cretaceous age. The Upper Cretaceous section is at least 50 m thick, the basal parts contain foraminifera characteristic of late Cenomanian which pass up into lower-middle Turonian carbonates. The Turonian pelagic limestones contain Valanginian and Upper Triassic limestone clasts, and Tithonian and Upper Triassic carbonate olistoliths, several metres across. The stratigraphy of the Urbut section is similar to that of the Domuzdağ unit in the Lycian nappes and that of the Boyalı Tepe unit in the central Taurides; all are characterized by neritic Upper Triassic carbonates at the base, overlain unconformably by a condensed pelagic limestone sequence of Upper Jurassic-Lower Cretaceous age; pelagic Upper Cretaceous limestones lie unconformably above the Lower Cretaceous or directly on the Upper Triassic/Liassic carbonates. The Urbut section shows several foundering events in the Anatolide-Tauride carbonate platform; the latest one in the late Cenomanian is probably related to the inception of the ophiolite obduction. The Urbut section also provides additional data in favour of the derivation of the Lycian nappes and equivalent allochthonous units from north and northwest of the Menderes Massif.

Özet

Menderes Masifi'nin kuzeybatısında yer alan Bornova Fliş Zonu, en Geç Kretase-Paleosen yaşlı çok makaslanmış klastik bir hamur içinde yer alan değişik büyüklüklerde kireçtaşı, bazalt, serpentinit ve çört bloklarından oluşur. Bu makalede Bigadic'in 27 km güneybatısında, Urbut Köyü çevresinde mostra veren bir kireçtaşı bloğundan bir kesit tanımlanmaktadır. Seksenbir metre kalınlıktaki istif, massif-kalın tabakalı Üst Triyas karbonatları ile başlar. Bu karbonatlar içindeki foraminifer faunası ve megalodontlar Geç Noriyen-Resiyen yaşını vermektedir. Üst Triyas karbonatları üzerine uyumsuzlukla 19 m kalınlıkta kondanse, yarı-pelajik ve içinde stratigrafik boşluklar bulunan Tithoniyen-Albiyen yaşlı kireçtaşlan gelir. Bunlar üzerinde yine uyumsuzlukla kırmızı, pembe, çört yumrulu, ince tabakalı Geç Kretase yaşlı pelajik kireçtaşlan yer alır. Asgari kalınlığı 50 metre olan Üst Kretase kireçtaşlarının tabanından alınan numuneler Geç Senomaniyen yaşını veren foraminiferler kapsar; üstte ise Erken-Orta Turoniyen yaşlı pelajik kireçtaşlan bulunur. Turoniyen yaşlı pelajik kireçtaşlan içerisinde Valanjiniyen ve Geç Triyas yaşlı taneler ve çapı beş metreyi bulan Üst Triyas kireçtaşı blokları ile daha küçük Titoniyen blokları yer alır. Urbut kesitinin stratigrafisi Likya naplarında tanımlanan Domuzdağ Birimi'nin ve Orta Toroslar'da yer alan Boyalı Tepe istifinin stratigrafisine yakın benzerlik sunar. Her üç birimde de altta Geç Triyas yaşlı neritik kireçtaşlan yer alır. Bunların üzerinde en geç Jura-Erken Kretase yaşlı pelajik kireçtaşlan uyumsuzlukla gelmektedir. Pelajik Üst Kretase kireçtaşları Alt Kretase karbonatlarını veya doğrudan Üst Triyas kireçtaşlarını uyumsuzlukla örter. Urbut istifi Anatolid-Törid karbonat platformunun değişik zamanlarda çöktüğünü göstermektedir. Geç Senomaniyen'deki en son parçalanma muhtemelen ofiyolit yerleşmesine bağlıdır. Urbut istifi Likya naplarının ve benzer allokton birimlerin Menderes Masifi'nin kuzeybatısından geldiği görüşüne destek vermektedir.