Domates sertliğinin belirlenmesi üzerine etkili bazı faktörler

Abstract

Firmness is one of the most important factor for determination of tomatoes quality. Distructive measurement of tomato firmness is one of the evaluation methods of fruit firmness. The Universal Instron is most common used machine for measurement of most adeqequate fruit firmness. During destructive measurement of firmness considedation of force or deformation values as a firmness of fruits could give incorrect result and taking epicarp strength over deformation values is more accurate to concern the firmness of tomato. Two of possible minimum firmness limits were suggested for tomato fruits at the point of retail marketing or using at home. All 100% marketable fruits should haveiirmness values above 1.45 N mm"1 but the Instron values of the tomato mainly consuming stage at home, should have higher than the 1.28 N mm"1. The firmness of tomatoes is closely assosiated with acceptability levels of the fruits. Subjective evaluation scores based on finger feel highly and positively correlated 0.96 and 0.98 with epicarp strength and firmness values, respectively. A negative and highly significant correlation (-0.97) exists between deformation values of subjective evaluatoin scores of Liberto variety, but this correlation slightly lower for Criterium and that was -0.89. Cuting the skin of mature green tomatoes did not affect on firmness but removing the skin highly effect on it. Both cutting and removing of the skin affected measurement of the firmness of tomatoes harvested at pink stage of maturity.

Özet

Domates kalitesinin belirlenmesinde sertlik en önemli faktörlerden birisidir. Ürünün sertlik değerlerinin parçalanarak belirlen¬mesi en yaygın olarak kullanılan yöntemlerinden birisidir, instron ise sertlik ölçümünde yaygın olarak kullanılan çok hassas ve evrensel bir alettir. Bu aletin kullanımı ile kuvvet/deformasyon eğrisi elde edilmektedir. Eğer meyvenin sertlik değeri ürünün parçalanarak belirlenmesi durumunda instron aleti ile elde edilen sadece kuvvet veya deformasyon değerinin sertlik değeri olarak algılanması ve belirtilmesi doğru olmayıp kuvvetin (N) deformasyon (mm) değerine oranı (N/mm) olarak verilmesinde doğru sonucu vermektedir. Hiç yumuşama belirtisi olmayan %100 sertlikte olan domatesin pazarlanabilmesi bakımından 6 mm düz uçlu delgi ucunun kullanımı ile instron sertlik değerinin 1.4S Nmm"1 nin üzerinde olması gerekmektedir. Kısmen yumuşamış fakat mutfakta rahatlıkla kullanılabilinir sertlikte olan domatesin en düşük instron değeri ise 1.28 Nmm" olarak belirlenmiştir. Parmak ile duyusal sertlik değerlendirmesi ile instron verilerinden elde edilen yırtılma kuvveti arasında 0.96 ve sertlik değerleri ise 0.98 gibi yüksek korelasyon olduğu saptanmıştır. Korelasyon katsayı deformasyon değeri için ise (-0.89) ile (-0.97) olduğu saptanmıştır. Yeşil domatesin kabuğunun kesilmesi sertlik değeri üzerine önemli bir etki yapmazken kabuğun soyulması ise sertlik değerini önemli derecede azaltılmıştır. Pembe olum aşamasında ise hem kabuğun kesilmesi ve hemde soyulması sertlik önemli derecede azaltılmıştır.