Erzurum ekolojik koşullarında yetiştirilen bazı yağlık ayçiçeği (Helianthus annuus L.) hibridlerinin agronomik performanslarının belirlenmesi

Determination of the agronomic performances of some oilseed sunflower (Helianthus annus L.)

Abstract

In eastern Anatolia, the sunflower (Helianthus annuus L.) has been grown as a confectionary crop for a long time, but oilseed sunflower types have more recently been grown commercially. No information on the performance of oilseed sunflower hybrids for this region is, however, available. Therefore, during the 1998 and 2001 growing seasons, a field experiment was conducted to evaluate the agronomic performances and genotypic differences of some sunflower hybrids under Erzurum conditions. In this study 20 sunflower genotypes were used. The 2-year results showed that the genotypes differed significantly in all the characteristics investigated, except for kernel percentage. Similarly, the year had a significant influence on the agronomic parameters of the genotypes, with the exception of 1000-seed weight. The present study suggests that higher seed yields may be achieved through the use of hybrid genotypes under the region's conditions. Based on these 2 years' data, it can be concluded that P-64A52, Trakya-80, AS-508 and HI with their higher seed and oil yield could be successfully grown under this region's conditions.

Özet

Ayçiçeği (Helianthus annuus L.) uzun zamandan beri Doğu Anadolu Bölgesinde çerezlik bir bitki olarak yetiştirilmektedir. Ancak, yağlık çeşitlerin yetiştirilmesine daha son yıllarda başlanılmıştır. Bununla birlikte, bu yağlık tiplerin, özellikle hibrit olanların bölge koşullarındaki performans durumlarına dair herhangi bir araştırma sonucu bulunmamaktadır. Bu nedenle, 1998 ve 2001 yıllarında, Erzurum sulu koşullarında bazı hibrit ayçiçeği çeşitlerinin performansları ve genotipik farklılıklarını değerlendirmek üzere bir deneme yürütülmüştür. Bu tarla çalışmasından elde edilen iki yıllık sonuçlara göre genotipler tane iç oranı hariç, incelenen tüm özellikler yönünden önemli ölçüde farklılık göstermiştir. Benzer şekilde yıllar agronomik parametreler üzerine 1000 tohum ağırlığı hariç önemli etkide bulunmuştur. Bu çalışma, bölge koşullarında hibrit ayçiçeği çeşitlerin kullanılmasıyla yüksek verim değerlerine ulaşmanın mümkün olduğunu ortaya koymuştur. İki yıllık veriler ışığında, yüksek tohum ve yağ verimine sahip P-64A52, Trakya-80, AS-508 ve Hl çeşitlerinin bölge koşullarında başarıyla yetiştirilebileceği söylenebilir.