Harran Ovası sulamasında kullanılan damlatıcıların hidrolik performansının belirlenmesi

Determination of hydraulic performance of trickle irrigation emitters used in ırrigation systems in the Harran Plain

Abstract

Trickle irrigation systems efficiency depends on system uniformity, which is determined by water discharge uniformity from emitters. It is impossible to produce 2 identical emitters due to manufacturing variations. The manufacturer's coefficient of variance is used as a measure of discharge variations of emitters. In this study, manufacturers reported discharge rates and coefficients of manufacturing variation (CVm) values were compared with test results for various types of in-line emitters manufactured by 4 different companies in Turkey. A total of 9 drip irrigation lines, comprising 7 non-compensating and 2 compensating emitters, were tested, at 50, 100, 150, 200 and 250 kPa pressures. Non-compensating emitter types were not tested at 250 kPa. Compensating emitter exponents ranged from 0.02 to 0.05 while non-compensating emitters' values varied between 0.60 and 0.85. Test results showed that only 1 of the 7 non-compensating emitters and both compensating emitters had flow rates within ± 10% of manufacturers' reported values. The t-test between manufacturers' reported and measured mean flow rates at manufacturers' reported nominal operating heads showed that there was no significant statistical difference at the $alpha$ < 0.05 level. According to ASAE standards, the measured coefficients of manufacturing variation values for non-compensating emitters were not acceptable, although compensating emitters were in the excellent class.

Özet

Damla sulama sisteminin etkinliği damlatıcılardan çıkan debinin eşdeşliğine bağlıdır. Her yönüyle aynı iki damlatıcının üretimi imkansızdır. Yapım farklılık katsayısı, damlatıcılardaki debi değişiminin belirlenmesinde kullanılır. Çalışmada; içten geçmeli damlatıcılardaki yapım farklılıkları ile değişik basınçlardaki debiler, üretici firma ve test sonuçları ile kıyaslanmıştır. Üretici firmalardan elde edilen değişik türden 9 damlatıcının beş ayrı işletme başmandaki debileri ölçülmüştür. Basınç düzenleyicin damlatıcılar 50, 100, 150, 200 ve 250 kPa altında buna karşılık basınç düzenleyicisiz damlatıcılar 250 kPa işletme basıncı haricinde aynı şekilde test edilmiştir. Basınç düzenleyicisiz damlatıcılarda, damlatıcı katsayısı 0.60 ile 0.85 arasında değişirken bu değer basınç düzenleyicin damlatıcılarda 0.02 ile 0.05 arasında olmuştur. Üretici firmalar tarafından önerilen işletme basıncında test edilen yedi basınç düzenleyicisiz damlatıcılardan yalnız bir tanesi ± %10 sınırı içinde kalmıştır. Buna karşın test edilen her iki basınç düzenleyicili damlatıcıda debi değişimi bu sınır içinde kalmıştır. Üretici firmalar tarafından önerilen işletme başmandaki ortalama damlatıcı debileri ile test sonucunda ölçülen ortalama damlatıcı debileri arasında yapılan t-istatistiği ($alpha$