Muhadderât ve Etfâle Mahsus Bir Osmanlı Dergisi: Âyîne

Özet

19. yüzyılda Osmanlı Devleti’ni modernleştirmek için yapılan yenilikler özellikleOsmanlı kadınının hayatında önemli gelişmeleri de beraberinde getirmiştir.Dönemin aydınları yazılarında Osmanlı’nın geri kalmışlığına çözüm yoluolarak eğitimli bir nesil yetiştirmeyi tartışmaktaydı. Genel kabul gören görüş;aile kurumunun temeli olan ve çocuk yetiştiren kadının, eğitimli ve kültürlüolmasının topluma fayda sağlayacağıydı. Bu fikirden hareketle 1860’larınsonlarından itibaren kadınlara ve çocuklara yönelik müstakil gazeteler yayımlanmayabaşladı. 1875’te yayımlanmaya başlayan Âyîne hem kadınlara hemde çocuklara yönelik bir dergi olması açısından ayrı bir yere sahiptir. Dergininhedef kitlesi Müslüman kadınlar ve çocuklar olmasından dolayı yayımlananyazılarda kadının eğitimi, vazifeleri, aile ilişkileri, çocuk terbiyesi ve çocukeğitimine yer verilmiştir.Bu çalışmada Âyîne’de yer alan yazılar içeriklerinegöre sınıflandırılarak dönemin kadın algısı ve toplumda kadının konumu, çocukterbiyesi, çocuklara kazandırılmak istenen ahlâki değerler ve bu amaçla izlenilen yöntemler incelenmiştir. Ayrıca Avrupa’nın etkisiyle toplumda özelliklekadınların hayatında görülen değişim ve gündelik hayata dair bilgileredergide yayımlanan yazılar ve okuyucu mektupları ışığında yer verilmiştir.