THE GULF OF EDREMIT AND OLIVE CULTIVATION DURING THE MOREA REVOLT IN 1821

Abstract

The revolt in Morea was committed in 1821 and spread out in a short period to the islands and western Anatolia. The Greek invaders not only attacked to the inhabitants and Muslim communi ties in the western coast of Anatolia but also encouraged local Greeks for uprising. During the time of the Morea’s revolt, invaders affected in Ayvalik and Yunda island with the great number of Greek population. The revolt in Ayvalik has been spread to Tuzla, Edremit, Kemer districts in the Edremit Gulf and very long region, lasting from the south of Ayvalik to the Candarli. The revolt had some military, administrative and socio‐economic consequences in the Gulf of Edremit. In particular, olive cultivation, which has been the foundation of socio economic dynamics, has been seriously affected. The imports from thereby Istanbul’s olive oil needs. During the suppression of the revolt and because of the banditry tenders in the gulf, olives, olive‐oil‐producing vines and olive gathering workers suffered damage. In addition to this, about one million olive trees of the fugitive Greeks were confiscated by the state, but after a while their property was pasted back to the fugitives to Ayvalık and the island of Yunda.

Özet

1821 yılında Mora’da çıkan isyan kısa süre içinde adalar ve Anadolu’nun batısını tehdit etmeye başlamıştır. Rum eşkıyasının Batı Anadolu sahilindeki yerleşim birimlerine saldırılarda bulunması bir taraftan buradaki yerleşik Müslüman ahaliye zarar verirken diğer taraftan da bölgedeki Rumları isyan için cesaretlendirmiştir. Bu süreçte Mora’daki isyan kısa bir süre sonra Rum nüfusun çoğunlukta olduğu Ayvalık’a ve Yunda adasına da tesir etmiştir. Ayvalık’ta çıkan isyan sadece bu kazayı değil Edremit Körfezi’ndeki Tuzla, Edremit ve Kemer Edremit kazalarını ve hatta Ayvalık’ın güneyindeki Çandarlı’ya kadar olan sahayı etkilemiştir. İsyanın, Edremit Körfezi’nde askerî, idarî ve sosyo‐ekonomik birtakım sonuçları olmuştur. Özellikle öteden beri İstanbul’un zeytinyağı ihtiyacını karşılayan körfezdeki sosyoekonomik dinamiklerin temelini oluşturan zeytincilik bu süreçten ciddi ölçüde etkilenmiştir. İsyanın bastırılması esnasında ve körfezdeki eşkıyalık hadiseleri sebebiyle zeytincilik, zeytinyağı imal olunan mengeneler ve zeytin toplamaya gelen işçiler zarar görmüştür. Ayrıca bu süreçte firari Rumların bir milyon civarında zeytin ağacına devlet tarafından el konulmuş ancak bir süre sonra Ayvalık ve Yunda adasına dönen firarilere mülkleri iade edilmiştir.