20. Yüzyılın 20 li Yıllarında Polonyalı Gezginlerin Türkiye Kayıtları

Abstract

The article by Tomasz Kruszewski includes excerpts of two memoirs about journey through Turkey which took place in the 20s of the 20 century’. Their authors were: Wanda Melcer-Rutkowska, vel Sztekkerowa, and Tadeusz Vetulani. They visited Istanbul, Ankara and other places between 1925 and 1929. Their opinions about country (administration, economy, education, culture etc.) and Turkish people (e.g. hospitality, hygiene) were characterized in published memoirs. The subjects of comparison were opinions from works written by mentioned travelers in a few areas of everyday life in Turkey. They were as follow: political and administrative relations, economy, education, towns and villages, morals and attire, hygiene, attitude of Turkish citizens towards the Poles and the history. It appeared that Melcer-Rutkowska’s opinions based on Western Europe standards, what resulted in her critical views. On the other side, Vetulani characterized himself as a sincere devotee of beautiful Turkey and as a friend of its nation.

Özet

Makale, 20. yüzyılın 20li yıllarında Türkiye’ye gelen iki Polonyalı gezginin anılarından seçilmiş pasajları içermektedir. Bu yazarlar, Wanda Melcer-Rutkowska, vel Sztekkerowa ve Tadeusz Vetulani’dir. Onlar 1925 ve 1929 yıllarında İstanbul, Ankara ve başka yerleri ziyaret etmişlerdir. Onların ülke (idare, ekonomi, eğitim, kültür vb.) ve Türk halkı (örneğin konukseverlik, sağlık) hakkındaki fikirleri, yayınlanmış anılarında nitelendirilmiştir. Karşılaştırmanın konuları, Türkiye’deki günlük yaşamın bazı alanlarda, gezginlerin kitaplarında yazılmış görüşleridir. Onlar, politik ve idari ilişkiler, ekonomi, eğitim, kasaba ve köyler, ahlak ve giyim, sağlık, Türk vatandaşların Polonyalılar ve tarihe karşı davranışları gibi konuları izlediler. Wanda Melcer- Rutkowska’nın eleştirilerine göre, onun fikirleri Batı Avrupa standartlarına dayandığı görünüyor. Diğer taraftan, Tadeusz Vetulani, ülkenin bir dostu ve Türkiye’nin güzelliğine, samimi olarak düşkün olarak karakterize edilebilir.