Ottoman Society in the Last Quarter of the 18th Century in the Travelogue of the Merchant Vasily Baranshikov From Nizhny Novgorod

Nijniy Novgorodlu Tüccar Vasiliy Baranşikov'un Seyahatnamesinde 18. Yüzyılın Son Çeyreğinde Osmanlı Toplumu

Abstract

By the end of the XVIII century, the most important problem of the Russian’sEmpire foreign policy was the “Eastern question”. The interest of the Russiansociety in the Ottoman’s Empire traditions, customs, religion, military affairsand economy was linked to necessity to find ways for cooperation betweenboth states in military, diplomatic and economic spheres. In this situation,literary works served as a source of useful information apart from the reportsof diplomatic embassies about an exotic country. One of them was the travelnotes “Unlucky adventures of Nizhny Novgorod merchant Vasily Baranshikovin three parts of the world: America, Asia and Europe in 1780-1787”, thatwas published in the last quarter of the 18th century (1787). The problem ofauthorship and authenticity of this notes also were raised in the article as wellas the degree of its value as a historical source. The main attention was paid to the special features of representation of Istanbul by a Russian citizen in the East during the period of aggravationof relations between Russia and the Ottoman Empire, as well as the specifics of self-identification and perceptionof the “other” by our countryman.

Özet

Doğu meselesi, 18. yüzyılın son çeyreği itibariyle Rusya İmparatorluğu'nun dış politikasına yön veren en mühim etkenlerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda Rus toplumunun Müslüman bir ülke olan Osmanlı İmparatorluğu'na, geleneklerine, adetlerine, dini inancına, harp sanatlarına ve ekonomisine olan ilgisi, iki devlet arasındaki askeri, diplomatik ve ekonomik etkileşim yollarını bulma ihtiyacını da beraberinde getirmiştir. Dolayısıyla diplomatik temsilcilikler tarafından kaleme alınan raporların yanı sıra, mühim bilgiler içeren edebi eserler de önemli birer kaynak niteliğine haiz olmaktadır. Bahsi geçen edebi yapıtlardan biri de Nijniy Novgorodlu Tüccar Vasiliy Baranşikov'un Amerika, Asya ve Afrika Kıtalarındaki Talihsiz Serüveni (1780- 1787) adlı seyahatnamedir. Çalışmamızda söz konusu edebi eserin tarihi bir kaynak olarak güvenilirlik derecesi analiz edilirken, Türk-Rus gerginliğinin tavan yaptığı bir dönemde İstanbul'da yaşayan bir Rusya İmparatorluğu vatandaşının gözünden şehrin ve Osmanlı sosyal hayatının nasıl tasvir edildiği ve Baranşikov'un yaptığı karşılaştırmalar ışığında ''öteki'' algısı da incelenmektedir.