The Life and Studies of an Ottoman Law Officer: The Older Ali Haydar Efendi (1837-1903)

Osmanlı Hukukçularından Büyük Ali Haydar Efendi (1837-1903) -Hayatı ve Çalışmaları-

Abstract

In this study, the life and the studies of Older Ali Haydar Efendi, one of the law officers in the late Ottoman era, are emphasized. Ali Haydar Efendi served as Kadı, Acting Governor, Chairman of Appellate Council, Chiefclerk, Member of State Council and Mecelle Teacher in the Ottoman State. However, the longest and the most effective task he conducted was the Chairmanship of Great Education Council, which was responsible of preparing and controlling the curricula. Besides his poems, he had many works on law, of which the most famous one is “Usûl-i Fıkıh” that was combined of his lectures at the Law School. During the preparation of this biography, it is particularly benefited from Ottoman Annuals and the Records of the Prime Ministry Ottoman Archives.

Özet

Bu çalışmada, Osmanlı son dönem hukuk adamlarından Büyük Ali Haydar Efendi’nin hayatı ve çalışmaları üzerinde durulmaktadır. Ali Haydar Efendi, Osmanlı Devleti’nde Kadılık, Vali Vekilliği, Divan-ı Temyiz Başkanlığı, Başkatiplik, Şûrâ-yı Devlet Üyeliği ve Mecelle Muallimliği görevlerinde bulunmuştur. Bununla birlikte onun en etkin ve uzun süreli yürüttüğü görev, eğitim programlarının hazırlanması ve kontrolünden sorumlu olan Meclis-i Kebîr-i Maârif’teki başkanlığıdır (1884–1903). Yazmış olduğu şiirlerin yanı sıra hukukla ilgili birçok eseri de bulunmaktadır ki bunlardan en meşhuru, Hukuk Mektebi’nde verdiği derslerin toplamından oluşturulan “Usûl-i Fıkıh” kitabıdır. Bu biyografinin hazırlanmasında, özellikle Osmanlı Salnâmeleri ve Başbakanlık Osmanlı Arşivi Sicil Kayıtları’ndan faydalanılmıştır.